Klikzink
Een felsdak en een gevel met dezelfde felsplaten lijken op het eerste gezicht een kwestie van dezelfde plaat, alleen anders gemonteerd. Technisch klopt dat: de fels van 35 mm, de klemmen, de plaatdikte van 0,55 mm en de werkende breedte van 475 mm werken op een gevel net zoals op een hellend dak. Wat wél verandert, is de manier waarop de overheid naar het werk kijkt. Een dak ziet niemand vanaf de straat, een gevel wel. Daarmee raakt het project de rooilijn, het straatbeeld en soms het uitzicht van de buren, en dat trekt andere instanties en andere regels aan dan een dakvernieuwing.
Op deze pagina zetten we op een rij wat er specifiek is aan een felsdak toegepast als gevelbekleding in België, en in welke volgorde u de stappen doorloopt. Voor de vergunningsprocedure zelf, de kosten, de documenten en de partijen die erover gaan verwijzen we naar de pagina's die daar specifiek over gaan; hier leggen we uit waarom een verticale toepassing een ander traject volgt dan een dak.
Een dakvlak ligt meestal binnen het bouwvolume en is voor de omgeving nauwelijks een issue, zelfs niet bij een omgevingsvergunning. Een gevel staat vaak letterlijk op of vlak achter de rooilijn, de lijn die het privaat perceel scheidt van de openbare weg. Zodra u iets aan die gevel wijzigt, met name het uitzicht ervan, komt de overheid kijken naar hoe dat zich verhoudt tot het straatbeeld: de stijl van de buurt, de kleuren van de omliggende panden, en soms een specifiek verkavelingsvoorschrift of een bijzonder plan van aanleg dat voor die straat geldt. Dat is de reden waarom een gevelrenovatie met stalen felsplaten in de praktijk vaker een volwaardige omgevingsvergunning nodig heeft dan een dakvernieuwing, die in bepaalde gevallen onder een vrijstelling kan vallen.
De gemeente, of in sommige dossiers de gewestelijke administratie, toetst de gevel dus niet alleen op waterdichtheid en bevestiging, maar ook op esthetiek. Dat betekent dat het kleurenschema van de organische coating op de felsplaten, de richting van de banen en de aansluiting op ramen en deuren onderdeel worden van de beoordeling. Bij een dak met dezelfde platen speelt die esthetische toets veel minder: niemand beoordeelt een dakvlak op hoe het oogt vanaf de stoep, terwijl dat bij een gevel wel de kern van de beoordeling is.
De volgorde waarin u een felsdak-als-gevelbekleding aanpakt, wijkt op een paar punten af van een gewone dakvernieuwing. Eerst gaat u na of de gevel binnen een verkaveling, een BPA of een RUP valt, want dat bepaalt of er al kleur- of materiaalvoorschriften vastliggen waaraan de felsplaten moeten voldoen. Pas daarna volgt het contact met de gemeente of, bij een ingewikkelder dossier, met de fonctionnaire délégué in het Waalse Gewest of de gemachtigd ambtenaar in het Vlaamse en Brusselse traject.
Vervolgens komt de architect of de aannemer met een voorstel voor de gevelbekleding: het type felsplaat, de kleur van de coating, de richting van de sneden en de aansluiting op de bestaande gevelopeningen. Dat voorstel gaat mee in het vergunningsdossier, samen met een visualisatie van hoe de gevel er na de werken uitziet. Hoe die volledige procedure precies verloopt, van eerste contact tot de vergunning zelf, leggen wij uit bij [hoe de procedure loopt](/belgie/gevelbekleding/hoe-loopt-de-procedure).
Pas na de vergunning start de uitvoering: de onderconstructie, de isolatie achter de felsplaten en dan de klikfels zelf, blind bevestigd met klemmen zodat er geen doorboringen in het zichtvlak komen. Dat montageprinciep is identiek aan een dak, alleen verticaal gemonteerd in plaats van hellend, en met circa 5 kg per m2 blijft de belasting op de onderconstructie beperkt.
Omdat een gevel deel uitmaakt van het straatbeeld, kunnen omwonenden in de vergunningsprocedure bezwaar indienen tegen het uitzicht van het geplande gevelvlak. Dat gebeurt bij een dakvernieuwing zelden, omdat een dak van op straat doorgaans niet of nauwelijks zichtbaar is. Bij een gevel ligt dat anders: een felsplaat in een opvallende kleur op een rijwoning tussen bakstenen buren kan aanleiding geven tot vragen van de gemeente of opmerkingen tijdens het openbaar onderzoek, als dat in uw dossier van toepassing is.
Om dat te vermijden, is het gangbaar om in het dossier een kleur en profilering te kiezen die aansluit bij de omgeving, of net te motiveren waarom een contrasterend materiaal architecturaal verantwoord is. Die afweging speelt in alle drie de gewesten, al verschilt de manier waarop de gemeente of de administratie ermee omgaat: in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest ligt de nadruk vaak op de samenhang met het Brussels Wetboek van Ruimtelijke Ordening (BWRO) en de stedelijke context, in het Vlaamse Gewest speelt het Vlaams Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO) een rol samen met eventuele verkavelingsvoorschriften, en in het Waalse Gewest toetst men aan het Code du Développement Territorial (CoDT). De achterliggende logica is in de drie gewesten gelijk: een gevel is publiek zichtbaar en wordt dus strenger beoordeeld dan een dak.
Een gevel telt, net als een dak, mee in de EPB-berekening (energieprestatie van gebouwen) van de woning. Bij een felsdak toegepast als gevelbekleding zit er dus, net als bij een dak, een isolatiepakket achter de platen, en de U-waarde van die opbouw moet voldoen aan de EPB-eisen die voor een verbouwing gelden. Het verschil met een dak is dat een gevel doorgaans meer koudebruggen kent, rond ramen, deuren en aansluitingen met naburige panden, en dat de detaillering van de felsplaten rond die openingen dus zorgvuldiger moet gebeuren dan bij een vlak dakoppervlak.
Voor een aannemer die de platen monteert, betekent dit meer sneden en meer aansluitdetails per vierkante meter dan op een dak. Werken vanaf zes graden dakhelling is voor een dakvlak de ondergrens; op een gevel, die per definitie verticaal staat, speelt die ondergrens niet, maar de aansluiting boven aan de gevel, waar die overgaat in de dakrand, moet wel kloppen met de manier waarop het dak zelf is afgewerkt, zoals wij uitleggen bij [de aansluiting op de nok](/belgie/gevelbekleding/wat-gaat-er-mis).
Voor de premies die gewesten toekennen voor gevelisolatie of gevelrenovatie, en voor het verlaagde btw-tarief bij een renovatie van een woning ouder dan een bepaald aantal jaren, gelden in essentie dezelfde voorwaarden als bij een dak: de aanvraag verloopt via het gewest waar het pand ligt, en de voorwaarden en bedragen wijzigen jaarlijks. Wij noemen daarom geen cijfers op deze pagina; het actuele bedrag en de actuele voorwaarden zoekt u op via de kanalen die wij aanwijzen bij [waar u het actuele bedrag opzoekt](/belgie/gevelbekleding/actueel-bedrag).
Ga eerst na of uw perceel onder een verkaveling, BPA of RUP valt, want dat bepaalt mee welke kleur en welk materiaal voor de gevel aanvaardbaar zijn. Neem daarna contact op met de gemeente om te horen of voor uw gevel een omgevingsvergunning nodig is en welke stukken zij daarvoor verwachten. Bekijk vervolgens samen met uw aannemer of architect welke felsplaat, kleur en plaatsingsrichting bij de gevel en de omgeving past, en betrek de isolatiewaarde van de opbouw meteen in dat gesprek zodat het dossier in één keer aan de EPB-eisen voldoet.