Klikzink
Wie een felsdak laat leggen, denkt bij de kosten meestal aan het materiaal en de plaatsing. De oplevering krijgt minder aandacht, terwijl ze wel degelijk geld kost en de post waarop het meest wordt bespaard of net verspild, verschilt per situatie. Wij noemen hier bewust geen bedragen: die hangen af van de grootte van het dak, de regio en de partij die u inschakelt, en een cijfer dat wij vandaag noemen is over een jaar achterhaald. Wat wel vaststaat, is waar de rekening vandaan komt en welke keuze het verschil maakt.
In België is de oplevering geen formaliteit die de aannemer er gratis bij doet. Zodra u een architect, een studiebureau of een onafhankelijke controleur inschakelt om het dak te beoordelen, betaalt u voor hun tijd op de werf en voor het verslag dat zij opstellen. Doet de aannemer de oplevering zelf, samen met u, dan zit die kost al verrekend in de aannemingsprijs en ziet u geen apart bedrag. De keuze tussen beide is de eerste plaats waar het bedrag echt verschilt: een architect die voor de definitieve oplevering nog eens langskomt, rekent voor die verplaatsing en dat verslag apart aan, terwijl een oplevering die u samen met de aannemer op de werf doorloopt niets extra kost buiten wat al in het contract staat.
In de Belgische praktijk zijn de voorlopige en de definitieve oplevering twee aparte momenten, met elk hun eigen gevolgen, zoals wij uitgebreider bespreken bij [de oplevering bij een felsdak in België](/belgie/oplevering). Dat onderscheid is ook de reden waarom de kost van de oplevering niet één bedrag is, maar twee momenten waarop geld kan omgaan. Bij de voorlopige oplevering loopt u het dak samen met de aannemer of de architect na: liggen de felsbanen recht, zitten de sneden aan de nok en de dakvoet dicht, is de bevestiging met klemmen overal aangebracht zoals voorgeschreven, en is de dakhelling voldoende voor een goede afwatering. Kleine gebreken worden genoteerd op een lijst en de aannemer krijgt de kans om ze te herstellen. Die eerste oplevering is meestal in de aannemingsprijs verrekend, omdat ze op dezelfde werfbezoeken aansluit als de laatste plaatsingswerken.
De definitieve oplevering volgt na de waarborgtermijn die in het contract is afgesproken, en daar zit het echte prijsverschil. Als u voor die tweede controle een architect terug laat komen, betaalt u voor een apart bezoek, los van de rest van het traject. Sommige bouwheren laten de definitieve oplevering daarom stilzwijgend gebeuren: als er binnen de afgesproken termijn geen klacht komt, geldt het dak als definitief opgeleverd, zonder dat er nog een factuur voor een bezoek bijkomt. Dat is goedkoper, maar het betekent ook dat gebreken die pas na verloop van tijd zichtbaar worden — een fels die begint te lekken bij hevige regen, een klem die loskomt — moeilijker terug te leggen zijn bij de aannemer als u niet uitdrukkelijk hebt opgeleverd.
De kost van een oplevering hangt sterk samen met wat er gecontroleerd moet worden, en dat is bij een stalen felsdak iets anders dan bij een dak met dakpannen. Bij de voorlopige oplevering wordt nagegaan of de platen van 0,55 mm dik over de volle werkende breedte van 475 mm zijn aangebracht, of de fels van 35 mm overal even hoog en gelijk oogt, en of de klemmen die de banen blind bevestigen, op de juiste afstand van elkaar zitten. Bij een dak dat op maat is gesneden tot lengtes van acht meter, wordt ook gekeken of er onderweg geen onnodige verbindingen zitten die niet in het lastenboek stonden. Een controleur die dat grondig doet, loopt het volledige dakvlak af en dat werk kost tijd, wat zich vertaalt in het bedrag dat hij aanrekent.
Bij de definitieve oplevering, na de waarborgtermijn, ligt de nadruk anders: dan wordt gekeken of de coating nog intact is, of er geen roestvorming is opgetreden waar de Sendzimir-verzinking beschadigd zou zijn, en of de afwatering nog steeds vlot verloopt zoals bij de voorlopige oplevering was vastgesteld. Is er tussentijds een storm geweest, dan wordt ook nagegaan of de klemmen nog vastzitten. Die tweede controle is meestal sneller dan de eerste, omdat ze een vergelijking is met wat al eerder werd opgemeten, en dat verklaart waarom een architect voor de definitieve oplevering doorgaans minder aanrekent dan voor de voorlopige, als hij daar al apart voor factureert.
De grootste onzekerheid in de kost van een oplevering zit niet in het bezoek zelf, maar in wat er gebeurt als er iets wordt vastgesteld. Op de lijst van kleine gebreken bij de voorlopige oplevering staat het herstel voor rekening van de aannemer: hij komt terug, past de fout aan, en dat kost u normaal niets extra, buiten misschien een korte vertraging in de planning. Wordt er bij de definitieve oplevering een verborgen gebrek vastgesteld dat onder de tienjarige aansprakelijkheid valt, dan is het de verzekering van de aannemer die dat dekt, niet uw portefeuille — al loopt dat traject via een schadedossier dat tijd vraagt.
Waar het wel duurder kan worden, is wanneer een gebrek pas wordt ontdekt nadat de definitieve oplevering al stilzwijgend is verstreken zonder dat u een klacht hebt ingediend. Dan moet u aantonen dat het gebrek al aanwezig was vóór die termijn afliep, en dat vraagt soms een expertise die u zelf moet bekostigen. Dat is de belangrijkste reden waarom sommige bouwheren, ook bij een relatief eenvoudig dak, toch kiezen voor een uitdrukkelijke definitieve oplevering met een architect: de kost van dat bezoek is voorspelbaar, de kost van een expertise achteraf niet.
De rol van het postinterventiedossier speelt hier ook mee. Bij werken waarvoor een veiligheidscoördinator was aangesteld, wordt het postinterventiedossier bij de oplevering overhandigd en dat opstellen is al in het traject verrekend, niet iets wat er bij de oplevering zelf nog bijkomt. Voor een klein dak zonder coördinator vervalt die post gewoon.
De keuze die het meest scheelt in wat de oplevering kost, is niet het gewest waarin u zich bevindt — de regels over voorlopige en definitieve oplevering zijn in heel België gelijk, dat is een zaak van het Burgerlijk Wetboek en de aannemingsovereenkomst, niet van gewestelijke regelgeving. Het is de keuze wie de oplevering doet. Een architect die contractueel al bij het project betrokken is, verrekent de oplevering vaak binnen zijn totale ereloon, zodat u geen apart bedrag ziet. Schakelt u een architect enkel voor de oplevering in, dan betaalt u een bezoek dat los staat van de rest. Doet u de oplevering zelf, samen met de aannemer, dan kost ze u geen geld maar wel uw eigen aandacht: u moet dan zelf weten waar u op moet letten, van de dakhelling tot de bevestiging van de klemmen.
Of de oplevering apart in rekening wordt gebracht en hoeveel dat kost, spreekt u het best af vóór de werken beginnen, als onderdeel van het lastenboek of de offerte van de aannemer. Vraag daarbij expliciet of de definitieve oplevering na de waarborgtermijn in die prijs is opgenomen of niet: dat ene punt bepaalt of u na verloop van tijd nog een factuur krijgt voor een bezoek dat u niet had verwacht.
Wilt u weten hoe die oplevering er in de praktijk uitziet bij uw project, dan leest u verder bij de pagina die aansluit op uw type gebouw, zoals de oplevering bij een dakrenovatie of bij een nieuwbouwwoning. Bespreek in elk geval vóór de start van de werken met uw aannemer of architect wie de oplevering doet en of die kost al in de prijs zit, zodat u niet na afloop voor een verrassing staat.