Klikzink
Wie in België een gebouw verkoopt of laat afbreken, krijgt te maken met de inventarisatieplicht die uit het Belgische asbestafbouwbeleid volgt. Een erkend asbestdeskundige stelt dan een asbestinventaris op: een document dat aangeeft waar asbesthoudend materiaal in het gebouw zit, in welke staat het verkeert en wat daarmee moet gebeuren. De kostprijs van dat document is geen vast bedrag dat we hier kunnen noemen, want die verschilt per deskundige, per regio en per opdracht, en verandert ook nog van jaar tot jaar. Wat wel vaststaat, is welke factoren de prijs bepalen, en dat is waar deze pagina over gaat.
De eerste factor is de omvang van het gebouw. Een inventaris voor een rijwoning met een golfplatendak boven de garage is een ander karwei dan een inventaris voor een loods met honderden vierkante meter aan gegolfde asbestcementplaten. De deskundige moet elke ruimte, elk dak en elke gevel bekijken, monsters nemen waar dat nodig is en die laten analyseren in een laboratorium. Meer oppervlakte en meer verschillende materialen betekenen meer tijd op de werf en meer laboratoriumkosten, en dus een hogere factuur.
De tweede factor is de toegankelijkheid. Een plat dak dat met een ladder te bereiken is, kost minder onderzoekstijd dan een steil golfplatendak waarvoor een hoogwerker of stelling nodig is. Bij oudere landbouwgebouwen en loodsen speelt dit sterk: de deskundige moet soms eerst veilig op het dak kunnen komen voordat hij het materiaal kan beoordelen. Diezelfde toegankelijkheid speelt overigens ook een rol wanneer u nadien de golfplaten laat vervangen, zoals wij uitleggen bij [de asbestinventaris bij een dakrenovatie](/belgie/asbestinventaris/dakrenovatie).
De derde factor is het aantal monsters dat nodig is. Niet elk verdacht materiaal moet apart onderzocht worden als de deskundige op basis van bouwjaar en uitzicht al met voldoende zekerheid kan vaststellen dat het om asbestcement gaat. Maar bij twijfel, of bij een gebouw met veel verschillende bouwlagen en verbouwingen door de jaren heen, loopt het aantal te analyseren stalen snel op. Elk staal dat naar het laboratorium gaat, telt mee in de kostprijs.
Van alle keuzes die de kostprijs beïnvloeden, is er één die er ver boven uitsteekt: destructief onderzoek versus niet-destructief onderzoek. Bij een gewone verkoop van een bewoonde woning volstaat meestal een niet-destructieve inventaris. De deskundige bekijkt wat zichtbaar en bereikbaar is, zonder muren open te breken of vloeren op te tillen, en dat is de goedkoopste en snelste vorm van onderzoek.
Bij sloop of een grondige renovatie ligt dat anders. Voor een omgevingsvergunning tot afbraak, of voor werken waarbij asbest vrij kan komen, is doorgaans een destructieve inventaris vereist. Daarbij mag en moet de deskundige wél verborgen plekken openleggen: achter een verlaagd plafond kijken, een vloerbekleding opentrekken, een leiding-omhulsel controleren. Dat kost aanzienlijk meer tijd, vraagt soms bijkomend herstel van de geopende plekken, en verhoogt het aantal te analyseren stalen. Wie twijfelt of voor zijn werk een destructieve inventaris nodig is, vraagt dat best vooraf aan de deskundige of aan de gemeente, want achteraf een tweede, uitgebreidere inventaris laten opstellen kost meer dan in één keer het juiste traject volgen.
Bij een golfplatendak dat vervangen wordt, is de vraag of het gaat om een eenvoudige vervanging van het dakoppervlak, of om een verbouwing waarbij ook de onderliggende structuur wijzigt. In het eerste geval blijft het onderzoek meestal beperkt tot wat zichtbaar is op en onder het dak. In het tweede geval kan de vergunningverlenende overheid een grondiger onderzoek eisen. Dat verschil tussen een gewone en een uitgebreide inventaris is precies de keuze die het grootste deel van het prijsverschil verklaart, meer dan de oppervlakte van het dak op zich.
Omdat tarieven van erkende asbestdeskundigen jaarlijks wijzigen en per gewest en per bedrijf verschillen, vraagt u het best een offerte op bij minstens twee erkende deskundigen in uw regio voordat u een keuze maakt. De erkenning zelf verloopt via een federale regeling, maar de praktische organisatie van de inventarisatieplicht bij verkoop verschilt per gewest: in het Vlaamse Gewest is dat de asbestattest-verplichting via de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij, terwijl het Waalse en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest een eigen traject volgen. Voor het actuele bedrag van premies of tussenkomsten die de kostprijs kunnen verlagen, verwijzen wij naar de website van het bevoegde gewestelijke agentschap, waar de bedragen up-to-date staan.
Houd er ook rekening mee dat de kostprijs van de inventaris zelf maar één deel van het verhaal is. Als de inventaris asbesthoudend materiaal aantreft dat verwijderd moet worden, komt daar de kostprijs van de sanering nog bovenop. Bij een golfplatendak in slechte staat is dat vaak een aanzienlijk groter bedrag dan de inventaris zelf, en het is dus de sanering waarop u het meest kunt besparen door tijdig en doordacht te plannen, niet op de inventaris.
Wie een verweerd golfplatendak laat vervangen door felsplaten, moet er rekening mee houden dat het bestaande dak in veel gevallen uit asbestcement bestaat, zeker bij gebouwen van vóór de algemene ban op asbest. De inventaris die daarvoor nodig is, valt meestal in de categorie van het eenvoudigere, niet-destructieve onderzoek, omdat het dakoppervlak zelf goed zichtbaar en bereikbaar is. Dat maakt deze stap voorspelbaar in kost en tijdsduur, zeker in vergelijking met bijvoorbeeld een inventaris voor een volledige bedrijfsloods.
De timing van de inventaris beïnvloedt evenmin de kostprijs, maar wel de planning van de werf. Laat u de inventaris pas opstellen nadat de aannemer al een startdatum heeft vastgelegd, dan loopt u het risico dat de sanering — als die nodig blijkt — de werken vertraagt. Wie de inventaris vroeg genoeg laat opmaken, kan de sanering en de plaatsing van het nieuwe dak in één doorlopende planning laten verlopen, wat in de praktijk vaak goedkoper uitvalt dan twee gescheiden werven met telkens eigen verplaatsingskosten voor de aannemer.
Het is voor de duidelijkheid nuttig te vermelden dat deze pagina over de kostprijs gaat, terwijl de volledige procedure rond de inventarisatieplicht bij een dakvervanging elders op deze site uitgebreider aan bod komt, zoals wij toelichten bij [de asbestinventaris bij een felsdak in België](/belgie/asbestinventaris). Wie zijn dak vervangt en meteen ook een uitbouw of dakkapel plant, doet er goed aan om ook die kant van het traject te bekijken, want de vereisten verschillen naargelang de aard van de werken.
Wilt u weten wat een asbestinventaris voor uw specifieke situatie zal kosten, dan vraagt u dat het best rechtstreeks op bij een erkende asbestdeskundige in uw gewest, met een duidelijke beschrijving van de oppervlakte, de toegankelijkheid en de aard van de geplande werken. Zo krijgt u een offerte die aansluit bij uw werf, in plaats van een algemeen bedrag dat morgen alweer achterhaald kan zijn.