Klikzink
Wie in België een dak laat plaatsen of vernieuwen, hoort vroeg of laat de termen voorlopige en definitieve oplevering. Dat zijn geen synoniemen en geen formaliteit die u er snel bij regelt: het zijn twee juridisch aparte momenten, met elk hun eigen gevolgen voor de aannemer, de bouwheer en de verzekering. Op deze pagina zetten we uiteen wat op elk moment precies wordt gecontroleerd aan een dak, en waar u de actuele bedragen van premies en tarieven vindt die met die oplevering samenhangen. Voor de volledige procedure van A tot Z verwijzen we naar onze algemene pagina over de oplevering bij een felsdak in België.
De voorlopige oplevering is het moment waarop de werf klaar wordt verklaard en aan u wordt overgedragen. U loopt samen met de aannemer over het dak, controleert of alles is uitgevoerd zoals afgesproken in het lastenboek, en noteert eventuele gebreken in een proces-verbaal. Vanaf dat proces-verbaal loopt de tienjarige aansprakelijkheid, en begint ook de garantieperiode waarin kleine resterende gebreken door de aannemer moeten worden weggewerkt. De definitieve oplevering volgt daarna, meestal na een periode waarin het dak zijn werking heeft bewezen onder regen, wind en temperatuurschommelingen. Op dat moment wordt nagegaan of de gebreken van de voorlopige oplevering zijn opgelost en of er geen nieuwe zijn opgedoken. Pas na de definitieve oplevering vervalt de waarborg van de aannemer voor zichtbare gebreken, terwijl de tienjarige aansprakelijkheid voor verborgen, ernstige gebreken aan de stabiliteit of de waterdichtheid blijft doorlopen.
Dit onderscheid is niet specifiek Belgisch in de zin dat het nergens anders bestaat, maar in de Belgische bouwpraktijk is het wel sterk verankerd in de standaardcontracten en in de rechtspraak over aannemingsovereenkomsten. Een architect of veiligheidscoördinator die bij het project betrokken is, zal er ook op aandringen dat beide momenten formeel worden vastgelegd, net omdat premies, verzekeringen en het postinterventiedossier er soms aan gekoppeld zijn.
Bij een felsdak van Klikzink kijkt men bij de voorlopige oplevering vooral naar de uitvoering: liggen de felsbanen recht en zijn de sneden netjes afgewerkt, is de klikfels overal correct in elkaar gedrukt, zitten de klemmen op de juiste afstand en is de dakhelling overal minstens zes graden zoals het systeem vereist? Ook de aansluitingen krijgen aandacht: hoe is de plaat afgewerkt rond schoorstenen, dakramen en dakranden, en is de overgang naar de nok waterdicht uitgevoerd, zoals wij uitleggen bij de aansluiting op de nok. Een aannemer die zijn vak kent, laat deze punten liever voor de voorlopige oplevering nog even nalopen dan dat hij ze later, na de definitieve oplevering, nog moet herstellen.
Verder wordt bij de voorlopige oplevering nagegaan of het dak overeenkomt met wat vergund is. Bij een dakrenovatie of nieuwbouw met een omgevingsvergunning moet de uitvoering overeenstemmen met de vergunde plannen; wijkt de kleur of het profiel van de felsplaten daarvan af, dan kan dat bij de oplevering al een discussiepunt worden. Ook wordt gekeken of de EPB-eisen zijn gehaald, want de EPB-verslaggever heeft die gegevens nodig om zijn aangifte af te ronden, en die aangifte hangt samen met de opleveringsdatum.
Bij de definitieve oplevering ligt de nadruk niet meer op de uitvoering zelf, maar op het gedrag van het dak in de tijd. Is er nergens een lek opgetreden na een stevige regenperiode? Zijn er geen tekenen van corrosie aan snijranden of bevestigingspunten? Bij verzinkt staal met een organische coating, zoals de felsbanen die wij leveren, is dat normaal gezien geen punt van zorg, maar de controleur zal er toch op letten of de coating overal intact is gebleven en of er nergens beschadiging is ontstaan tijdens de garantieperiode, bijvoorbeeld door een onderhoudsploeg die op het dak heeft gelopen zonder de juiste voorzorgen.
De definitieve oplevering is ook het moment waarop het postinterventiedossier wordt afgerond en overhandigd. Dat dossier, verplicht zodra er een veiligheidscoördinator bij het project betrokken was, bevat alle informatie die een volgende aannemer nodig heeft om later nog eens aan dat dak te werken: het type felsplaten, de dikte, de manier van bevestiging en de plaats van eventuele doorvoeren. Bij een felsdak dat na jaren nog een keer wordt uitgebreid, bijvoorbeeld met een dakkapel, zoals besproken bij de oplevering bij een dakkapel of uitbouw, blijkt dat dossier zijn nut ruimschoots.
De oplevering, en dan vooral de datum van de voorlopige oplevering, is voor veel Belgische premies het aanknopingspunt waarop de aanvraag wordt beoordeeld. Premies voor dakisolatie, voor de vervanging van een dak of voor energiezuinige ingrepen worden in Vlaanderen, Wallonië en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest telkens anders berekend, met andere voorwaarden, andere aanvraagtermijnen en andere bedragen. Omdat die bedragen jaarlijks wijzigen en de voorwaarden regelmatig worden aangepast, hebben wij er bewust voor gekozen om op deze site geen concrete cijfers te noemen: die zouden binnen het jaar al achterhaald kunnen zijn.
Wat u wel altijd zelf kunt nagaan, is waar de officiële bron staat. In Vlaanderen is dat de website van het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap, waar de actuele premiebedragen per type ingreep worden gepubliceerd en waar u ook de voorwaarden vindt die aan de oplevering gekoppeld zijn. In het Waalse Gewest verwijst men naar de portaalsite van de Waalse overheid voor energiepremies, waar de regeling per provincie soms nog verschilt in praktische uitvoering, ook al is de regelgeving gewestelijk. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is Leefmilieu Brussel de instantie die de premies voor energie- en renovatiewerken beheert en publiceert. Op elk van die drie sites vindt u niet alleen het bedrag van dit moment, maar ook de precieze voorwaarden waaraan de oplevering moet voldoen om voor de premie in aanmerking te komen, en de termijn waarbinnen u de aanvraag na de oplevering moet indienen.
Ook het verlaagde btw-tarief dat in bepaalde gevallen op renovatiewerken aan een oudere woning van toepassing is, hangt samen met de datum van de facturatie en dus onrechtstreeks met de planning van de werf. De precieze voorwaarden en het percentage zelf vindt u bij de Federale Overheidsdienst Financiën, die de regeling beheert en up-to-date houdt. Wij raden aan om, ruim voor de voorlopige oplevering, met uw aannemer af te spreken wie welke aanvraag indient en welke facturen daarvoor nodig zijn, zodat er na de oplevering geen tijd verloren gaat.
Bespreek met uw aannemer op voorhand welk moment als voorlopige en welk als definitieve oplevering zal gelden, en laat beide vastleggen in een ondertekend proces-verbaal. Vraag om een volledig postinterventiedossier bij de definitieve oplevering, ook als u op dat moment geen verdere werken plant. En raadpleeg voor de actuele bedragen van premies en tarieven telkens de officiële site van uw gewest of van de federale overheid, in plaats van te vertrouwen op cijfers die u elders al eens gezien heeft: die zijn vaak sneller verouderd dan u zou denken.