Klikzink
Een carport of luifel met een felsdak is een ander gebouwtype dan een woning, en dat merkt u zodra u er zonnepanelen op wilt leggen. Het dak zelf is hetzelfde: stalen felsbanen met een fels van 35 mm, blind bevestigd met klemmen, zonder één doorboring in de plaat. Maar een carport of luifel staat meestal los van de woning, is aan minstens één kant open, en vangt de wind van onderaf én van opzij. Die twee dingen samen, de open constructie en de losstaande positie, veranderen zowel de bevestigingsvraag als soms de vergunningsvraag.
Bij een woning ligt het dak op een gesloten dakconstructie: de onderconstructie, de isolatie en de ruimte daaronder houden de wind grotendeels tegen. Bij een carport of luifel is dat er vaak niet. De wind komt onder het dakvlak door, en dat geeft opwaartse krachten die bij een gesloten dak zoveel minder spelen. De klemmen die de felsbanen op hun plaats houden, en de klemmen waarmee de panelen op de felsbanen worden bevestigd, moeten daar tegen kunnen. Dat is geen kwestie van zwaardere klemmen kiezen naar eigen inzicht: de dakhelling, de bouwhoogte, de ligging (vrij in het veld of beschut tussen bebouwing) en de vorm van de constructie bepalen samen de windbelasting waarmee de aannemer moet rekenen. Wij leveren de felsbanen en de klemmen, en werken daarbij vanaf zes graden dakhelling; de berekening van de bevestiging voor de specifieke situatie ligt bij de aannemer of de constructeur die de carport ontwerpt.
In de praktijk zien we dat een carport met een felsdak vaak overgedimensioneerd wordt bevestigd ten opzichte van een vergelijkbaar dak op een woning, juist omdat de marge voor twijfel kleiner is: er is geen tweede laag onder het dakvlak die iets opvangt als de berekening net te optimistisch was. Dat is een van de redenen waarom wij aanraden om de plaatsing van zonnepanelen al bij het ontwerp van de carport te betrekken, niet achteraf. Wie eerst de carport laat bouwen en pas later beslist tot zonnepanelen, loopt het risico dat de onderconstructie niet op de extra belasting is voorzien.
Een carport of luifel is in de meeste gevallen zelf al een vergunningsplichtig of meldingsplichtig bouwwerk, los van de vraag of er zonnepanelen op komen. Dat verschilt van een dakrenovatie op een bestaande woning, waar het dak er al staat en de vraag vooral gaat over de zonnepanelen zelf. Bij een nieuwe carport of luifel loopt de vergunningsvraag voor de constructie en de vraag voor de zonnepanelen door elkaar, en dat is precies waarom deze situatie een ander verhaal is dan wat wij beschrijven bij een dakkapel of een gevelbekleding.
De regels rond vergunningsvrijstellingen voor zonnepanelen zijn in de drie gewesten opgebouwd rond het Vlaams Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO), het Waalse Code du Développement Territorial (CoDT, de wetgeving over ruimtelijke ontwikkeling) en het Brussels Wetboek van Ruimtelijke Ordening (BWRO), en die vrijstellingen zijn meestal geschreven met een bestaand dak op een bestaand gebouw in het hoofd. Een carport die nog gebouwd moet worden, valt daar niet zomaar onder: de constructie zelf moet eerst getoetst worden, bijvoorbeeld aan de afstand tot de perceelsgrens, de hoogte, of de ligging in een verkavelingsvergunning. Ligt de carport binnen de vrijstellingen voor kleine bijgebouwen, dan kan de bouw van de carport meldingsplichtig of vergunningsvrij zijn, maar dat wil niet automatisch zeggen dat de zonnepanelen dat ook zijn. Wij raden aan om bij de gemeente of, in het Waalse Gewest, bij de betrokken dienst na te vragen of de combinatie van carport én zonnepanelen als één geheel beoordeeld wordt, zoals wij ook toelichten bij [de omgevingsvergunning voor een landbouwloods](/belgie/stedenbouwkundige-vergunning/landbouwloods), waar een vergelijkbare vraag speelt tussen de constructie en wat er later op komt.
De Belgische regelgeving rond de terugdraaiende teller is een aflopend verhaal: waar hij nog geldt, geldt hij voor een beperkte groep installaties en verdwijnt hij geleidelijk. Voor een carport of luifel is dat meestal niet relevant, omdat het merendeel van deze installaties na de omschakeling naar digitale meters en het systeem met afzonderlijke afname en injectie wordt aangesloten. Wat wel voor iedereen geldt, ongeacht op welk soort dak de panelen liggen, is de keuringsplicht door een erkend keuringsorganisme voordat de installatie op het net wordt aangesloten. Bij een carport is dat keuringsmoment een goed ijkpunt om te checken of de bekabeling, de aardingsverbinding en de bevestiging van de panelen aan de felsbanen overeenkomen met wat vooraf was afgesproken.
Waar het bij een carport specifiek op aankomt, is dat de keurder ook kijkt naar de mechanische stevigheid van de installatie, niet alleen naar de elektrische aansluiting. Een open constructie die bij storm meer beweegt dan een dak op een woning, kan op de klemverbindingen tussen paneel en felsbaan een andere belasting zetten dan berekend was. Wij leveren de felsbanen op maat tot 8000 mm en de klemsystemen daarbij, maar de manier waarop de panelen op die klemmen worden vastgezet, en de afstand tussen de bevestigingspunten, is aan de installateur. Bij een carport die aan één zijde volledig open is, adviseren wij om dat met de installateur te bespreken vóór de montage, niet pas als de keurder er een opmerking over maakt.
De premies voor zonnepanelen werken in de drie gewesten volgens hetzelfde principe: een tegemoetkoming die afhangt van het vermogen van de installatie, aangevraagd bij de bevoegde instantie van het gewest waar het gebouw staat. Bij een carport die los van de woning staat, is het geen automatisme dat dezelfde regeling geldt als voor de woning zelf; sommige regelingen kijken naar het perceel, andere naar het gebouw waarop de panelen liggen. Het actuele bedrag en de actuele voorwaarden vindt u bij de energie- of klimaatadministratie van uw gewest; wij noemen hier bewust geen bedragen, omdat die jaarlijks wijzigen.
Bespreek de plaatsing van zonnepanelen al bij het ontwerp van de carport of luifel, zodat de onderconstructie en de klembevestiging op de juiste windbelasting worden berekend. Vraag bij uw gemeente of bevoegde dienst na of de carport en de zonnepanelen samen of afzonderlijk beoordeeld worden voor de vergunning, en neem contact met ons op voor de felsbanen en de klemsystemen die bij uw dakhelling en afmetingen passen.