Klikzink
Een aannemer die een dak in klikfels heeft afgewerkt, en pas daarna hoort dat de premie niet meer aangevraagd kan worden omdat de werken al begonnen waren: dat is de fout die op onze werven het vaakst terugkomt. Niet de kwaliteit van het werk, niet de keuze van het materiaal, maar de volgorde. Wie eerst bestelt, plaatst en factureert, en dan pas de premie aanvraagt, is in de meeste gevallen te laat. De regelgeving in alle drie de gewesten vertrekt van het principe dat de aanvraag er moet zijn vóór de werken starten, en dat is precies het moment waarop het vaakst iets misgaat.
Een renovatiepremie is geen terugbetaling achteraf voor wie toevallig iets goed heeft gedaan aan zijn dak. Het is een tussenkomst die vooraf wordt toegekend of op zijn minst vooraf wordt aangevraagd, waarna de overheid controleert of aan de voorwaarden is voldaan. Die voorwaarden hebben te maken met de staat van de bestaande woning, de leeftijd van het gebouw, het inkomen van de aanvrager in sommige regelingen, en de technische eisen waaraan de nieuwe dakopbouw moet voldoen. Al die controle gebeurt op basis van de situatie zoals ze was vóór de werken. Is het dak al vervangen, dan is er niets meer te controleren, en daarmee vervalt vaak het recht op de premie zelf, niet enkel de administratieve volgorde.
In de praktijk zien wij dit het vaakst bij particuliere bouwheren die zelf een aannemer contacteren, een offerte goedkeuren, en de werken laten inplannen zonder eerst te informeren of er een premie mogelijk is. Tegen de tijd dat iemand op de gedachte komt om de premie aan te vragen, ligt het dak er al op. Ook bij bedrijven en verenigingen die een dak laten herstellen na stormschade gaat het vaak snel: de urgentie van de herstelling primeert, en de administratieve stap komt er niet meer bij. Net in die situaties is het extra belangrijk om vooraf te informeren, want een spoedherstelling sluit een premie niet automatisch uit, maar de aanvraag moet er wel zijn vóór de eerste werken starten.
Wij schreven eerder al over [de renovatiepremie bij een felsdak in België](/belgie/renovatiepremie) en over de toepassing bij een [dakrenovatie](/belgie/renovatiepremie/dakrenovatie) in het bijzonder. Wat op deze pagina thuishoort, is het onderscheid tussen de gewesten in de manier waarop de aanvraag verloopt, want dat is precies waar de misverstanden ontstaan.
In het Vlaams Gewest verloopt de aanvraag voor renovatiepremies via het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap of via Wonen-Vlaanderen, afhankelijk van het type premie. Voor energiepremies zoals dakisolatie geldt doorgaans dat de facturen na de uitvoering worden ingediend, maar de aanvraag zelf en de keuze van de juiste categorie moeten vooraf correct zijn. Voor renovatiepremies die te maken hebben met de staat van de woning, moet de aanvraag er wel zijn voordat de werken starten. Die twee soorten premies worden makkelijk met elkaar verward, en dat is een tweede bron van fouten: men denkt dat de regeling voor isolatie ook geldt voor de volledige dakvervanging, terwijl het om een andere procedure met andere voorwaarden gaat.
In het Waalse Gewest loopt de aanvraag via de administratie van het Service Public de Wallonie, en ook daar is het onderscheid tussen een premie voor isolatie en een premie die gekoppeld is aan een globale renovatie van belang. Bepaalde Waalse regelingen vereisen een voorafgaande aanvraag met een raming, waarna pas een goedkeuring volgt om te starten. Wie in Wallonië vooraf geen raming heeft laten goedkeuren en toch al een bestelling plaatst, loopt het risico dat de uiteindelijke factuur niet meer overeenstemt met wat werd goedgekeurd, met een lagere of geen tussenkomst als gevolg.
In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest gebeurt de aanvraag via Leefmilieu Brussel voor de energiegerelateerde premies, en via andere kanalen voor premies die te maken hebben met de renovatie van verouderde gebouwen in het algemeen. Brussel kent daarnaast vaak strengere technische eisen, gekoppeld aan de context van de stedelijke omgeving, wat betekent dat een technisch dossier met specificaties van het materiaal een grotere rol speelt dan in de andere gewesten. Wie hier zonder voorafgaand technisch dossier start, merkt vaak achteraf dat de gekozen plaat, ook al voldoet ze technisch perfect, niet met de juiste stukken werd aangetoond.
De kost van deze fout is niet alleen het verlies van de premie zelf. Wanneer een aannemer een dakrenovatie al heeft ingepland op basis van de veronderstelling dat de premie zeker zou volgen, en die premie valt dan weg omdat de aanvraag te laat kwam, ontstaat er vaak ook een discussie tussen bouwheer en aannemer over wie die kost draagt. Bij grotere projecten, zoals een bedrijfsgebouw of een appartementsgebouw waarbij een premie een deel van het budget vormt, kan het wegvallen van die tussenkomst het verschil maken tussen een sluitend en een niet-sluitend budget. Ook daar geldt: de regeling verschilt naargelang het type gebouw, zoals wij toelichten bij [de renovatiepremie bij een appartementsgebouw](/belgie/renovatiepremie/appartementsgebouw) en bij [de renovatiepremie bij een bedrijfsgebouw](/belgie/renovatiepremie/bedrijfsgebouw), maar het principe van de juiste volgorde geldt in alle gevallen.
Een tweede kost die minder opvalt, is de tijd die verloren gaat aan het opnieuw samenstellen van een dossier. Sommige regelingen laten toe om, mits een geldige reden, achteraf nog een aanvraag in te dienen, maar dat vereist dan bewijsstukken, foto's van de bestaande toestand vóór de werken, en soms een verklaring van de aannemer. Die documenten zijn er zelden nog wanneer het dak al weken geleden werd vervangen. Wie dus toch te laat is met de aanvraag, doet er goed aan onmiddellijk contact op te nemen met de bevoegde dienst in het eigen gewest om te vragen wat nog mogelijk is, in plaats van ervan uit te gaan dat de kans verkeken is.
De eenvoudigste manier om deze fout te vermijden, is de aanvraag als eerste stap in de planning te zetten, nog vóór de offerte van de aannemer definitief wordt goedgekeurd. Dat betekent concreet: nagaan bij de eigen gemeente of het eigen gewest welke premie van toepassing is op het type werk, de voorwaarden nalezen op de officiële website van de bevoegde dienst, en pas daarna de bestelling plaatsen. Voor wie via een aannemer werkt, is het nuttig om in het bestek of in de offerte zelf al te laten opnemen dat de uitvoering ten vroegste start na een gunstig antwoord op de premieaanvraag, of minstens na de indiening ervan waar dat volstaat.
Omdat de bedragen, de voorwaarden en de exacte procedure jaarlijks kunnen wijzigen en per gewest verschillen, raden wij aan om de actuele informatie steeds rechtstreeks op te vragen bij de bevoegde dienst: het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap of Wonen-Vlaanderen in Vlaanderen, de betrokken dienst van de Service Public de Wallonie in Wallonië, en Leefmilieu Brussel of de bevoegde gemeentelijke dienst in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Zij kunnen ook het beste inschatten of een specifieke situatie, zoals een dakkapel, een carport, of een bijgebouw, in aanmerking komt en welke aanvraagvolgorde daarbij hoort.
Wie twijfelt of een geplande werf in aanmerking komt voor een premie, doet er goed aan eerst die vraag te stellen voordat er materiaal wordt besteld of een startdatum wordt vastgelegd. Neem contact op met ons voor de technische specificaties van het gekozen dakpakket, en raadpleeg de bevoegde dienst van uw gewest voor de actuele voorwaarden en het bedrag, zodat de volgorde van aanvragen en werken klopt vanaf de eerste stap.