Klikzink
Wie in Vlaanderen een dak of gevel laat bekleden met stalen felsbanen uit onze productie in Ede, krijgt behalve met de omgevingsvergunning en de EPB-eisen ook met de btw over de grens te maken. Dat is geen Vlaamse aangelegenheid — btw is Belgische en Europese materie, dus de regels zelf zijn in Antwerpen niet anders dan in Namen of Brussel. Wat op deze pagina wél typisch Vlaams is, is de combinatie met het omgevingsloket, de premies via Fluvius en Wonen in Vlaanderen, en de manier waarop een Vlaamse aannemer dat in de praktijk aanpakt. Wie de btw-regels zelf in detail wil doorlopen, vindt die uitgewerkt op onze pagina over [btw bij levering over de grens bij een felsdak](/belgie/btw-over-de-grens); hier leggen we uit wat daarbij komt wanneer de werf in Vlaanderen ligt.
Het uitgangspunt is simpel: leveren wij de felsplaten vanuit Ede aan een Belgische onderneming met een geldig btw-nummer, dan factureren wij zonder Nederlandse btw. Het is een intracommunautaire levering, en de Belgische btw wordt verlegd naar de afnemer. Die verlegging verandert niets aan de EPB-verplichtingen of de vergunningsplicht van het project — het is een zuiver fiscale afspraak tussen twee ondernemingen in twee lidstaten. Een dakwerker uit Sint-Niklaas die voor een klant in Lokeren een felsdak plaatst, koopt de platen dus btw-vrij in Nederland en rekent zelf de Belgische btw aan zijn klant aan. Levert diezelfde dakwerker aan een particulier, dan ligt het anders: dan moet er wel degelijk btw op de levering, en wel de Belgische, omdat de drempel voor verkoop op afstand aan particulieren al snel wordt overschreden bij bouwmateriaal van deze omvang.
Het verschil tussen onderneming en particulier is dus de eerste vraag die u zich moet stellen, en die vraag is in Vlaanderen niet anders dan in de andere twee gewesten. Een aannemer met een Belgisch btw-nummer die materiaal bestelt voor een werf, ontvangt een factuur zonder btw en verwerkt de verlegging in zijn eigen boekhouding. Een particulier die rechtstreeks bij ons bestelt — wat gebeurt bij zelfbouwprojecten of bij een tuinhuis dat men zelf bekleedt — krijgt een factuur met Belgische btw erop, net zoals bij een Belgische leverancier. Bouwheren die zelf bestellen en dan een plaatser inhuren, ontdekken dit soms te laat: zij denken de Nederlandse levering btw-vrij te krijgen zoals een aannemer dat kan, maar dat recht geldt alleen voor wie zelf ondernemer is.
Om de levering zonder Nederlandse btw te laten verlopen, moet de aannemer of het bedrijf ons een geldig Belgisch btw-nummer bezorgen, en moet dat nummer bij de intracommunautaire levering ook effectief actief en controleerbaar zijn via het Europese VIES-systeem. Bestelt een dakwerkersbedrijf uit Roeselare platen voor een werf in Kortrijk, dan volstaat het niet om het nummer te vermelden op de bestelbon; wij toetsen het af bij verzending, en bij twijfel vragen we een aanvullend bewijs van vestiging. Daarnaast moet het vervoer aantoonbaar zijn: een leveringsbon met bestemming in Vlaanderen, gedateerd en ondertekend bij aflevering op de werf, is het gangbare bewijsstuk. Bij grotere partijen, zoals een volledige lading van 8000 mm lange banen voor een landbouwloods, wordt dat vervoersdocument nauwkeuriger bijgehouden, omdat de controlediensten bij hogere bedragen sneller om onderbouwing vragen.
Een tweede punt waar aannemers vaak over struikelen, is de splitsing tussen materiaal en plaatsing. Bestelt de aannemer alleen de felsplaten bij ons, dan is dat een intracommunautaire levering van goederen. Voert hij ook de plaatsing uit en factureert hij dat samen met het materiaal aan zijn klant, dan is dat voor die eindfactuur een dienst met levering van materialen, en gelden daarvoor de gewone Belgische btw-regels voor werk in onroerende staat — inclusief het verlaagde tarief waar dat van toepassing is, zoals bij een renovatie van een woning ouder dan een bepaald aantal jaren. Die twee btw-vraagstukken — de aankoop bij ons, en de verkoop van de aannemer aan zijn klant — staan los van elkaar en worden vaak door elkaar gehaald. Wie dat verschil precies wil begrijpen voor een renovatieproject, leest dat uitgewerkt bij [btw bij levering over de grens bij een dakrenovatie](/belgie/btw-over-de-grens/dakrenovatie).
Onafhankelijk van hoe de btw wordt afgehandeld, loopt de vergunningsprocedure in Vlaanderen via het omgevingsloket, waar de aanvraag voor de omgevingsvergunning digitaal wordt ingediend en behandeld door de gemeente of, bij grotere dossiers, door de Vlaamse overheid. Voor een gewoon felsdak op een bestaande woning is vaak geen vergunning nodig, maar bij een nieuwbouw, een uitbreiding of een pand in verkavelingsvoorschriften met materiaalbeperkingen ligt dat anders. Dat de platen uit Nederland komen, verandert niets aan die vergunningsplicht: het omgevingsloket kijkt naar de ingreep aan het gebouw, niet naar de herkomst van het materiaal.
De EPB-eisen — de energieprestatieregelgeving die in Vlaanderen geldt bij nieuwbouw en bij ingrijpende renovaties — stellen eisen aan isolatie en luchtdichtheid van de dakopbouw, niet aan het gekozen dakmateriaal zelf. Een stalen felsdak van 0,55 mm dikte met een organische coating voldoet op zichzelf niet of niet aan EPB-normen; dat hangt af van de opbouw eronder. Bij een dakkapel of uitbouw die aan de EPB-eisen moet voldoen, is dat een aandachtspunt waarover wij meer schrijven op onze pagina over [btw bij levering over de grens bij een dakkapel of uitbouw](/belgie/btw-over-de-grens/dakkapel-of-uitbouw).
Voor de premies is Vlaanderen een apart verhaal ten opzichte van de andere gewesten, al gaat het niet over btw. Fluvius kent premies toe voor energiebesparende ingrepen zoals dakisolatie, en Wonen in Vlaanderen — de vroegere dienst voor wonen — beheert premies voor renovatie en verbetering van de woonkwaliteit. Geen van beide premiestelsels heeft iets te maken met de btw-verlegging op de aankoop van het materiaal; ze zijn een tussenkomst achteraf, op basis van een dossier met facturen. Een bouwheer die na de werken een premie aanvraagt bij Fluvius voor de isolatie onder het felsdak, moet die facturen kunnen voorleggen, en de manier waarop de btw op de materiaalfactuur is verwerkt speelt daarbij geen rol — zolang de factuur correct en volledig is, met de juiste vermeldingen. De actuele voorwaarden en bedragen van die premies staan op de websites van Fluvius en van Wonen in Vlaanderen; omdat die jaarlijks wijzigen, nemen wij ze hier niet over.
Voor een aannemer die regelmatig bij ons bestelt, is de administratie na de eerste keer meestal een formaliteit: het btw-nummer staat vast in het klantendossier, en elke levering wordt op dezelfde manier verwerkt. Voor een bouwheer die voor het eerst rechtstreeks bestelt, bijvoorbeeld voor een bijgebouw of een carport die hij zelf laat bekleden, is het verstandig om vooraf na te gaan of hij als particulier dan wel als (kleine) onderneming optreedt, want dat bepaalt of er Nederlandse of Belgische btw op de factuur komt. Ook bij een gemengd project — een deel woning, een deel bijgebouw met aparte bestemming — loont het om dat voor de bestelling helder te krijgen, net zoals dat speelt bij een [btw bij levering over de grens bij een bijgebouw of tuinhuis](/belgie/btw-over-de-grens/bijgebouw).
Wilt u weten hoe dat voor uw project precies uitvalt, dan geven wij dat graag mee bij de offerte: op basis van uw statuut en de bestemming van het gebouw bepalen we of de levering met of zonder Nederlandse btw gebeurt, en wat u daarvoor moet aanleveren.