Klikzink
Wie een dakkapel plaatst of een bestaande woning met een kleine uitbouw uitbreidt, hoort vaak dat er een verlaagd btw-tarief mogelijk is op de aannemingswerken. Dat klopt, maar het tarief hangt niet af van het type werk zelf. Het hangt af van de ouderdom van de woning waarin dat werk gebeurt, en van de manier waarop u en uw aannemer dat aantonen. Voor een dakkapel of uitbouw is dat een net iets ander verhaal dan bij een volledig nieuw dak of een gevelrenovatie, omdat het om een klein, afgebakend volume gaat dat meestal wordt toegevoegd aan een woning die al jaren bewoond is.
Het uitgangspunt is steeds dezelfde federale regel: voor werk aan een privéwoning die oud genoeg is, mag de aannemer een verlaagd tarief aanrekenen in plaats van het normale tarief. Die regel geldt in heel België, in de drie gewesten gelijk, want btw is een federale bevoegdheid en geen gewestelijke. Het verschil dat u op deze site elders ziet tussen Vlaanderen, Wallonië en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, gaat over vergunningen en premies. Voor het btw-tarief is er geen gewestelijk verschil, en dat is meteen ook waarom deze pagina zich toespitst op de dakkapel en de uitbouw zelf, en niet op waar in het land u woont.
De voorwaarde die het meest verwarring geeft bij een dakkapel of uitbouw, is dat de leeftijd van de woning telt, niet de leeftijd van het dakvlak waarop u bouwt. Een dakkapel is per definitie nieuw: er is geen bestaand dakraam dat vervangen wordt, er komt een volume bij dat er voorheen niet was. Sommige eigenaars denken daardoor dat het om nieuwbouw gaat en dat het verlaagde tarief niet kan gelden. Dat is niet juist. Zolang de woning waarin de dakkapel wordt geplaatst oud genoeg is, telt het werk aan die dakkapel mee als renovatiewerk aan een bestaande woning, ook al is het toegevoegde volume zelf nieuw.
Bij een uitbouw ligt het net zo. Een keukenuitbouw achteraan de woning, met een klein plat felsdak of een licht hellend dak in felsplaten, is een nieuw bouwvolume tegen een bestaande gevel. Ook hier telt de ouderdom van de bestaande woning, niet die van het aangebouwde stuk. Het is dus mogelijk dat een volledig nieuw dakje op een uitbouw onder het verlaagde tarief valt, terwijl exact hetzelfde dakje op een vrijstaande nieuwbouwwoning nooit onder dat tarief zou vallen omdat de woning zelf te jong is. Het aansluitpunt met de vergunning, dat wij bespreken bij [de vergunningsplicht voor een dakkapel of uitbouw](/belgie/stedenbouwkundige-vergunning/dakkapel-of-uitbouw), speelt hier geen rol: een vergunning zegt niets over het btw-tarief, en een verlaagd tarief zegt niets over of u een vergunning nodig had.
Een tweede voorwaarde is dat het verlaagde tarief alleen geldt voor woningen die na de werken hoofdzakelijk als privéwoning gebruikt worden, en dat nieuw toegevoegde volumes het karakter van de woning niet mogen omslaan naar iets anders, zoals een zelfstandige eenheid. Voor een dakkapel speelt dat zelden: het is per definitie een klein volume op een bestaand dak, bedoeld om een zolder of slaapkamer meer lichtinval of stahoogte te geven. De oppervlakte die erbij komt is doorgaans beperkt, en de aard van de woning verandert niet.
Bij een uitbouw kan dat anders liggen als de uitbouw fors is ten opzichte van de bestaande woning. Een keukenuitbouw van enkele vierkante meters is zelden een probleem, maar wie een uitbouw plant die groter is dan het bestaande volume, moet er rekening mee houden dat de administratie dat kan beoordelen als een werk dat verder gaat dan renovatie van de bestaande woning. Dat is geen vast percentage dat wij hier kunnen noemen, want de beoordeling gebeurt geval per geval en de regels worden van tijd tot tijd aangescherpt. Vraag bij twijfel expliciet aan uw aannemer of boekhouder om dat voor uw dossier te toetsen, liefst voordat de werken starten en niet pas bij de eindfactuur.
Voor het verlaagde tarief moet de bouwheer een verklaring ondertekenen waarin hij bevestigt dat de woning oud genoeg is en dat hij de woning gebruikt of zal gebruiken als privéwoning. Die verklaring is bij elk soort renovatiewerk hetzelfde formulier, en de aannemer bewaart die bij zijn boekhouding als bewijsstuk voor een eventuele controle. Bij een dakkapel of uitbouw is het belangrijk dat die verklaring wordt opgemaakt vóór de factuur wordt opgesteld, en niet achteraf rechtgetrokken wordt. Wie pas na de plaatsing van de dakkapel beseft dat de aannemer het normale tarief heeft aangerekend, kan dat niet zomaar met terugwerkende kracht laten corrigeren.
Waar dit bij een dakkapel wél om extra aandacht vraagt, is de splitsing van de factuur wanneer er ook werk gebeurt dat niet onder het verlaagde tarief valt. Denk aan een dakkapel die wordt geplaatst in combinatie met een volledige heraanleg van het dakvlak errond, of aan een uitbouw waarbij ook de tuin heraangelegd wordt. Tuinaanleg en losse afwerkingselementen vallen doorgaans niet onder dezelfde regeling als het bouwwerk zelf. Een aannemer die zorgvuldig werkt, splitst de factuur zodat het duidelijk is welk deel op de dakkapel of de uitbouw zelf slaat, en welk deel op werk dat er los van staat. Dat is dezelfde logica als bij een gevelrenovatie, die wij bespreken bij [het verlaagde tarief bij gevelbekleding](/belgie/btw-tarief/gevelbekleding), maar bij een dakkapel komt de splitsing sneller voor omdat het om een klein, geïsoleerd bouwonderdeel gaat binnen een groter werk.
De rol van de architect en de welstandstoets, en waar die niet mee te verwarren is
Een dakkapel is vaak het onderdeel van een dakrenovatie waar de gemeente het meest naar kijkt op vlak van welstand: hoe de kapel in het dakvlak past, welke materialen gebruikt worden, en of de verhouding tot de rest van het dak aanvaardbaar is. Die welstandstoets loopt via de omgevingsvergunning of de melding, niet via de btw-administratie. Het is een vergissing die wij vaak zien: bouwheren denken dat een goedgekeurde vergunning ook automatisch het verlaagde btw-tarief bevestigt, of omgekeerd dat een verlaagd tarief betekent dat er geen vergunning nodig was. Beide instanties werken volledig los van elkaar. De gemeente of de fonctionnaire délégué, de gewestelijke ambtenaar die in bepaalde procedures over de vergunning beslist, toetst het uitzicht en de ruimtelijke impact. De btw-administratie toetst alleen de leeftijd van de woning, het gebruik als privéwoning en de juiste verklaring.
Ga voor uw dakkapel of uitbouw eerst na hoe oud de woning is waarin het volume komt, niet hoe oud het dakvlak of de gevel is waarop u aansluit. Vraag uw aannemer om de verklaring voor het verlaagde tarief tijdig voor te leggen, en laat de factuur splitsen als er ook werk gebeurt dat niet rechtstreeks bij de dakkapel of de uitbouw hoort. Het actuele tarief en de precieze voorwaarden vindt u bij de federale overheidsdienst Financiën of bij uw boekhouder, want die cijfers wijzigen wel eens en horen niet in een vaste tekst. Neemt u bij twijfel over de omvang van de uitbouw of de aard van de werken contact op met uw aannemer, dan kan die dat samen met uw boekhouder aftoetsen voordat de eerste factuur wordt opgemaakt.