Klikzink
Een veranda of een kleine aanbouw tegen de achtergevel is voor veel aannemers en particulieren de eerste kennismaking met het verlaagde btw-tarief voor werk aan een bestaande woning. Het principe is bekend: wie een woning boven een bepaalde leeftijd laat verbouwen, betaalt op de factuur van de aannemer een verlaagd tarief in plaats van het gewone. Bij een veranda of aanbouw komen daar een paar bijzonderheden bij, omdat het om een klein bouwvolume gaat dat tegen een bestaande gevel wordt geplaatst, met een dakaansluiting die technisch de moeilijkste plek van heel de constructie is, en met een vergunningsvraag die geregeld over het hoofd wordt gezien.
De voorwaarde die het meest telt, is de ouderdom van de woning. Het gaat om de leeftijd van het gebouw waaraan wordt gewerkt, niet om de leeftijd van de eigenaar of om hoe de woning wordt gebruikt. Voor een aanbouw is dat criterium van belang omdat het bijna altijd om een bestaande, oudere woning gaat: nieuwbouw komt sowieso niet in aanmerking voor dit tarief, en dat is precies het onderwerp dat wij apart behandelen op de pagina over het verlaagde btw-tarief bij een nieuwbouwwoning. Bij een veranda tegen een woning die net de leeftijdsgrens haalt, is het dus zaak om vooraf na te gaan of het gebouw wel degelijk oud genoeg is op het moment van de werken, en niet pas bij de oplevering.
De tweede voorwaarde gaat over het gebruik van de woning: ze moet, na de werken, hoofdzakelijk als privéwoning dienen. Bij een aanbouw die als bureau, praktijkruimte of verhuurd gedeelte wordt ingericht, moet de aannemer dat gebruik mee in rekening nemen bij de beoordeling van het tarief op de factuur. Een veranda die louter als woonuitbreiding van het gezin dient, zit meestal probleemloos in de juiste categorie; een aanbouw die overwegend voor een zelfstandige activiteit wordt gebruikt, ligt gevoeliger en verdient een uitdrukkelijke afspraak met de aannemer of de boekhouder vooraf.
Om het verlaagde tarief toe te passen, heeft de aannemer een verklaring nodig van de bouwheer waarin deze bevestigt dat aan de voorwaarden is voldaan: de ouderdom van de woning en het gebruik als privéwoning. Die verklaring wordt niet afgeleverd door een gemeente of een gewestelijke instantie, maar opgesteld door de klant zelf en bewaard door de aannemer bij de facturatie. Bij een veranda of aanbouw wordt die verklaring soms lichtzinnig ingevuld omdat het om een relatief klein en overzichtelijk werk gaat, terwijl de controle door de fiscus achteraf even streng is als bij een grote renovatie. Bewaar daarom een kopie van de verklaring samen met de plannen en de vergunning, en laat de aannemer die verklaring expliciet vermelden op de factuur.
Een aanbouw bestaat zelden uit één enkele post. Naast de fundering, het metselwerk en het glaswerk van de veranda zelf, gaat het vaak om een plat of licht hellend dak boven de aanbouw, met felsplaten of klikfels als afwerking, en om de aansluiting van dat dak op de bestaande gevel. Het verlaagde tarief geldt in principe voor het geheel van de werken aan de woning, inclusief die dakafwerking, zolang aan de voorwaarden van ouderdom en gebruik is voldaan. Bij twijfel over de toepassing op een felsdak specifiek, verwijzen wij naar onze pagina over het verlaagde btw-tarief bij een felsdak in België, waar wij dat aspect apart uitwerken.
Technisch is de zwakke plek van vrijwel elke veranda of aanbouw niet het dakvlak zelf, maar de plaats waar dat dakvlak tegen de bestaande gevel aansluit. Daar komen twee bouwperiodes samen: de oude gevel, vaak zonder recente waterkering, en het nieuwe dak, met een moderne opbouw. Een felsdak met een fels van 35 mm en een blinde bevestiging met klemmen biedt op het vlak zelf een waterdichte, onderhoudsarme oplossing, maar de aansluiting op de gevel vraagt gespecialiseerd loodgieterswerk met een degelijke muurloodaansluiting of inkassing. Wij werken dit verder uit bij de aansluiting op de nok en de gevel in onze technische documentatie; het is een detail dat een aannemer met ervaring in kleine aanbouwen wél standaard goed uitvoert, maar dat bij een minder ervaren uitvoerder vaak de oorzaak is van een lek na de eerste stevige regen.
Omdat een veranda of aanbouw meestal een beperkt grondvlak heeft, wordt de vergunningsplicht er nogal eens op los geschat: 'het is toch maar een klein stukje'. In werkelijkheid hangt de vergunningsplicht af van de oppervlakte, de plaats ten opzichte van de perceelsgrenzen en de bestaande vergunningstoestand van de woning, en die regels verschillen per gewest. In het Vlaams Gewest valt een aanbouw onder het Vlaams Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO) en kan ze onder voorwaarden vrijgesteld zijn van een omgevingsvergunning, maar die vrijstelling is aan strikte grenzen gebonden qua oppervlakte en afstand tot de buur. In het Waalse Gewest gelden de regels van het Code du Développement Territorial (CoDT), en in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest die van het Brussels Wetboek van Ruimtelijke Ordening (BWRO). Wie een aanbouw laat plaatsen zonder de vergunningsplicht na te gaan, loopt niet alleen een stedenbouwkundig risico, maar brengt ook de btw-verklaring in het gedrang: een verklaring die veronderstelt dat de werken regelmatig zijn uitgevoerd, is moeilijk vol te houden bij een aanbouw die zonder de vereiste vergunning werd opgetrokken.
In de praktijk is het de aannemer die de verklaring bij de factuur voegt en die dus mee verantwoordelijk is voor een correcte toepassing van het tarief, maar het is de bouwheer die aansprakelijk blijft voor de juistheid van de verklaarde gegevens. Bij een veranda is het daarom aan te raden om, vóór de werken starten, drie dingen op papier te zetten: de ouderdom van de woning met een bewijsstuk zoals een uittreksel uit het bevolkingsregister van de wijk of een oudere vergunning, het beoogde gebruik van de aanbouw, en de stand van zaken van de vergunning bij de gemeente. Zo vermijdt u dat het tarief pas bij een controle jaren later ter discussie komt, op een moment dat de rekening al lang betaald en de veranda al lang in gebruik is.
Het verlaagde tarief zelf, met de precieze voorwaarden en de actuele hoogte, staat beschreven op de website van de Federale Overheidsdienst Financiën en wordt daar bijgehouden. Wij vermelden hier bewust geen percentage, omdat dat kan wijzigen en een verkeerd cijfer op deze pagina meer kwaad dan goed zou doen. Vraag bij twijfel over uw concrete dossier het advies van uw aannemer of boekhouder, en laat die de toepassing op uw factuur toetsen aan de actuele regelgeving.
Wilt u een veranda of aanbouw laten uitvoeren met een felsdak dat aansluit op de bestaande gevel, dan kunt u bij ons terecht voor de technische documentatie over de plaatsing en de aansluitdetails, en bespreekt u de toepassing van het verlaagde tarief het best rechtstreeks met uw aannemer voordat de werken van start gaan.