Klikzink
Wie een oude loods laat herbedekken met stalen felsplaten, hoort soms van de aannemer dat er een verlaagd btw-tarief mogelijk is voor werk aan een gebouw boven een bepaalde ouderdom. Dat is op zichzelf juist, maar de voorwaarde die erbij hoort wordt bij landbouwgebouwen vaak over het hoofd gezien: het verlaagde tarief geldt voor werk aan een woning, niet voor een bedrijfsgebouw met een agrarische bestemming. Een loods die dient voor het stallen van vee, het opslaan van veevoeder of het stationeren van landbouwmaterieel, valt in de regel buiten die regeling, ook als het gebouw zelf oud genoeg is.
De reden zit in de omschrijving van de regeling zelf. Het verlaagde tarief is bedoeld voor de renovatie van gebouwen die, na de werken, hoofdzakelijk als privéwoning worden gebruikt. Bij een zuivere landbouwloods is dat niet het geval: het gebouw dient het bedrijf, niet de bewoning. De fiscus kijkt naar de werkelijke bestemming, niet naar de kadastrale naam van het perceel. Een loods die op papier bij de boerderij hoort maar in de praktijk enkel materieel herbergt, blijft een bedrijfsgebouw voor de btw, hoe oud de golfplaten ook zijn die er nu op liggen.
Er is wel een situatie waarin het verlaagde tarief toch een rol speelt bij een landbouwbedrijf: wanneer de loods rechtstreeks aansluit op de woning van de landbouwer, en het geheel voor de btw als één woongebouw wordt beschouwd. Dat is bijvoorbeeld het geval bij een oude hoeve waar de stal onder één kap met het woonhuis ligt, en waar de herbedekking van het dak niet te scheiden is tussen woon- en stalgedeelte. In dat geval kan de aannemer de verklaring over de ouderdom van de woning gebruiken om het volledige dak onder het verlaagde tarief te factureren, ook het deel boven de stal. Zodra de loods los van de woning staat, of een eigen kadastraal nummer met bedrijfsbestemming heeft, vervalt die redenering.
De verklaring die de aannemer nodig heeft om het verlaagde tarief toe te passen, is een document waarin de opdrachtgever bevestigt dat het gebouw aan de ouderdomsvoorwaarde voldoet en hoofdzakelijk als woning wordt gebruikt. Bij een aanvraag voor een losstaande loods weigert een zorgvuldige aannemer die verklaring terecht te aanvaarden, want een onterecht toegepast verlaagd tarief wordt bij een controle bij de aannemer teruggevorderd, niet bij de landbouwer. Wij raden daarom aan om bij twijfel over de bestemming vooraf advies te vragen aan een boekhouder die de dossiers van het landbouwbedrijf kent, voor u de offerte ondertekent.
Bij een landbouwloods speelt de btw-vraag vaak een kleinere rol dan bij een woning, simpelweg omdat de oppervlakte zo veel groter is en de sanering van het bestaande dak zo veel zwaarder doorweegt. Een loods van enkele honderden vierkante meters met een oud golfplatendak is in de meeste gevallen een asbestdak uit de periode vóór de jaren negentig. Voor de sloop en verwijdering van dat materiaal geldt sowieso het standaardtarief, ongeacht de ouderdom van het gebouw: asbestverwijdering is geen renovatiewerk aan een woning en valt dus niet onder de regeling die voor privéwoningen bestaat.
Dat betekent dat een groot deel van de factuur, namelijk de sanering, sowieso tegen het gewone tarief verloopt, en dat enkel het eigenlijke dekwerk met de nieuwe felsplaten in aanmerking zou kunnen komen als het om een woongedeelte gaat. Bij een zuivere bedrijfsloods is dat onderscheid dus vooral theoretisch: het volledige project, van sanering tot nieuwe bedekking, valt onder het standaardtarief. Wij zien in de praktijk dat landbouwers hierdoor soms teleurgesteld zijn wanneer ze naar analogie van de dakwerken aan hun eigen woning een verlaagd tarief hadden verwacht voor de stal.
Omdat het financiële voordeel van het verlaagde tarief bij een landbouwloods meestal wegvalt, verschuift de aandacht terecht naar de vergunning. De oppervlakte van een loods, en het feit dat de werken op agrarisch bestemd gebied gebeuren, maken dat een eenvoudige melding zoals bij een kleine aanbouw hier zelden volstaat. Wij lichten dat uitgebreid toe bij [wanneer een melding volstaat en wanneer een omgevingsvergunning nodig is](/belgie/stedenbouwkundige-vergunning/landbouwloods), en dat traject bepaalt in de praktijk meer over de planning van de werf dan de vraag welk btw-tarief van toepassing is.
De reden dat dit hier zwaarder telt dan bij een woning, is de schaal van het gebouw en de ligging op agrarisch gebied. Een loods van duizenden vierkante meters trekt sneller de aandacht van de gemeente of het gewest, en de asbestproblematiek van het bestaande dak wordt vaak meegenomen in de vergunningsaanvraag of in het bijhorende sloopopvolgingsplan. Een aannemer die alleen naar het btw-tarief kijkt en de vergunning als bijzaak behandelt, loopt het risico dat de werf stilligt terwijl de platen al op de werf liggen.
Landbouwers die hun loods willen herbedekken, komen soms in aanraking met steun die niets met de btw te maken heeft: subsidies voor de sanering van asbestdaken op landbouwbedrijven, of steun voor investeringen in het landbouwbedrijf zelf, toegekend via de gewestelijke landbouwadministratie. Dat zijn andere instanties dan die welke de omgevingsvergunning behandelen, en de voorwaarden, plafonds en aanvraagtermijnen van die steun wijzigen regelmatig. Wij vermelden daarom geen bedragen op deze pagina; wie hiervoor in aanmerking wil komen, vraagt de actuele voorwaarden op bij de bevoegde landbouwadministratie van het eigen gewest, vóór de werken van start gaan. Die steun staat volledig los van het btw-tarief op de factuur van de aannemer, en de twee mogen niet met elkaar verward worden bij de begroting van het project.
Ga eerst na of de loods een zelfstandig bedrijfsgebouw is, of dat hij bouwkundig één geheel vormt met een woning die oud genoeg is voor het verlaagde tarief: dat onderscheid bepaalt of er voor de dakwerken zelf al dan niet een verlaagd tarief mogelijk is. Vraag vervolgens bij de gemeente of bij een architect na welk vergunningstraject voor deze oppervlakte en deze bestemming geldt, want dat weegt bij een landbouwloods doorgaans zwaarder door dan de btw. Laat het bestaande golfplatendak vooraf laten onderzoeken op asbest, zodat de sanering correct wordt begroot tegen het standaardtarief en niet per ongeluk wordt meegerekend als renovatiewerk aan een woning. Vraag ten slotte bij de landbouwadministratie van uw gewest de actuele voorwaarden op voor eventuele steun bij de sanering, en bespreek met uw aannemer welke verklaring nodig is voor het deel van het dak dat mogelijk wel voor het verlaagde tarief in aanmerking komt.