Klikzink
Wie een dak vervangt of vernieuwt met stalen felsbanen, krijgt in de meeste gevallen te maken met de EPB-regelgeving, de energieprestatieregelgeving die in elk van de drie gewesten van kracht is. Bij een dakrenovatie draait dat niet om de vraag of er EPB-eisen gelden -- die gelden bij een vervanging van dakbedekking bijna altijd -- maar om de vraag welke stukken de EPB-verslaggever op tafel wil hebben, wanneer hij die wil zien, en wie ze aanlevert. Dat is precies waar het op een werf vaak fout loopt: niet omdat niemand aan EPB denkt, maar omdat de juiste bewijsstukken er op het juiste moment niet zijn.
Een dakrenovatie valt in de gewestelijke regelgeving meestal onder de categorie ingrijpende energetische renovatie of, bij een kleinere ingreep, onder de eisen voor technische installaties en schilonderdelen. Bij een dakvervanging is de relevante eis meestal de maximale U-waarde van het dakvlak. Die eis is in essentie hetzelfde in Vlaanderen, Wallonië en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest: er is een grenswaarde voor warmteverlies, en het dakpakket moet daar samen aan voldoen. Wat verschilt, is welke instantie de indiening beheert en welk platform daarbij gebruikt wordt -- dat behandelen wij uitgebreider bij de vraag wie er precies over de EPB-regelgeving gaat.
Het eerste stuk dat de verslaggever nodig heeft, is de samenstelling van het dakpakket zoals het uitgevoerd wordt: van binnen naar buiten, laag voor laag. Bij een felsdak met stalen felsbanen betekent dat: het type onderconstructie, de dikte en het type isolatie, de eventuele dampscherm- of onderdaklaag, de wijze van beluchting, en de stalen dakbedekking zelf met de vermelding van dikte en type coating. De verslaggever rekent op basis van deze opgave de warmteweerstand van het volledige pakket, en die uitkomst moet onder de grenswaarde van het gewest blijven. Zonder deze opgave kan de EPB-berekening niet correct afgerond worden, en dat is iets anders dan bij een nieuwbouwdak, waar het dakpakket vanaf de start van de plannen al vastligt: bij een renovatie wordt die keuze vaak pas gemaakt wanneer de aannemer en de dakwerker de bestaande structuur hebben opgemeten.
Naast de opbouw van het dak wil de verslaggever de technische fiches van de gebruikte materialen zien, met daarop de relevante prestatiewaarden. Voor de isolatie is dat de warmtegeleidingscoëfficiënt, uitgedrukt in de lambda-waarde, en voor de dakbedekking zelf is dat doorgaans minder een isolatiewaarde -- een stalen felsbaan van 0,55 mm draagt zelf nauwelijks bij aan de warmteweerstand -- maar wel een gegeven over de reflectiewaarde van de coating, dat in sommige berekeningen meespeelt bij het risico op overopwarming. Deze fiches vraagt de verslaggever niet uit nieuwsgierigheid: ze zijn het bewijsstuk waarmee de ingevoerde rekenwaarden gestaafd worden, en bij een controle achteraf moet dat bewijs boven water te halen zijn. Wij leveren deze fiches standaard mee bij een bestelling, net zoals bij een gevel in klikfels, zoals wij uitleggen bij [de EPB-regelgeving bij een gevelbekleding in klikfels](/belgie/epb/gevelbekleding), waar dezelfde platen om een andere reden ter sprake komen.
Een derde stuk dat op tafel moet liggen, is het bewijs van plaatsing zelf: foto's van de werf tijdens de uitvoering, met daarop zichtbaar hoe de isolatie is aangebracht, of de aansluitingen luchtdicht zijn uitgevoerd, en hoe de dakrand en de doorvoeren zijn afgewerkt. Dit is het punt waar dakrenovaties vaker misgaan dan nieuwbouw: bij nieuwbouw is er een aannemer die het hele traject overziet, bij een renovatie werken vaak meerdere vakmensen na elkaar, en niemand voelt zich verantwoordelijk voor het maken van foto's op het juiste moment. Tegen de tijd dat de verslaggever langskomt, ligt de dakbedekking er al op en is er niets meer te zien van wat er onder zit. Wie een dakrenovatie plant, doet er daarom goed aan om vooraf met de aannemer af te spreken wie op welk moment welke foto neemt, en dat gewoon in de planning te zetten naast de andere werkzaamheden.
De volgorde waarin deze stukken nodig zijn, volgt de volgorde van de werf, niet de volgorde van de administratie. Vóór de start van de werken heeft de verslaggever de opbouw van het dakpakket nodig, om een voorlopige berekening te kunnen maken -- dat is vooral relevant wanneer een premie-aanvraag aan die voorlopige berekening gekoppeld is. Tijdens de uitvoering zijn het de foto's van de isolatie en de luchtdichting die vastgelegd moeten worden, op het moment dat ze nog zichtbaar zijn en vóór de dakbedekking ze aan het oog onttrekt. Na de werken volgen de technische fiches van de effectief gebruikte materialen, die kunnen afwijken van wat vooraf gepland was als de aannemer tijdens de uitvoering een ander product heeft ingezet. Pas met al deze stukken samen kan de verslaggever de definitieve EPB-aangifte indienen, en die aangifte is het stuk dat een gewest nodig heeft om te kunnen nagaan of aan de eisen voldaan is.
Wie deze documenten aanlevert, is niet in elk gewest of bij elk project identiek geregeld, maar de hoofdlijn is wel gelijk: de bouwheer is verantwoordelijk voor het tijdig aanstellen van een verslaggever en voor het aanleveren van de bewijsstukken, en de verslaggever verwerkt die stukken tot een aangifte. Bij een dakrenovatie waarbij geen architect betrokken is -- wat vaak het geval is bij een reine dakvervanging zonder wijziging aan de draagstructuur -- valt die verantwoordelijkheid meestal rechtstreeks op de eigenaar terug. Het is dan aan de eigenaar om, samen met de dakwerker, te zorgen dat de juiste stukken op het juiste moment beschikbaar zijn, en niet pas achteraf te ontdekken dat de foto's van de isolatie er niet zijn.
Hoe lang deze stukken bewaard moeten blijven, is eveneens een vraag die per gewest anders beantwoord kan worden, en die vraag hangt samen met de termijn waarbinnen een gewest een controle kan uitvoeren op de ingediende aangifte. Wij noemen hier geen concrete termijn, omdat die per gewest en per aanpassing van de regelgeving kan verschillen; de verslaggever of de bevoegde gewestelijke instantie kan de actuele bewaartermijn meegeven. Wat in de praktijk altijd verstandig is: bewaar het volledige dossier -- opbouw, fiches, foto's, aangifte -- minstens zo lang als de tienjarige aansprakelijkheid van de aannemer loopt, want bij een geschil over de uitvoering van het dak is dit dossier vaak het eerste stuk waarnaar gevraagd wordt.
Wie een dakrenovatie met stalen felsbanen plant, spreekt er goed aan te doen om vóór de start van de werken al te weten wie de EPB-verslaggever is, welke opbouw voor het dak gekozen wordt en wie tijdens de uitvoering de foto's van de isolatie en de aansluitingen neemt. Vraag bij de bestelling van de felsbanen de technische fiches met de rekenwaarden op, en bewaar het volledige dossier samen met de andere werfdocumenten. Wie twijfelt of voor zijn project een architect en dus een aparte procedure nodig is, vindt daarover meer bij de pagina over de EPB-procedure van start tot definitieve melding.