Klikzink
Een Nederlandse aannemer die voor het eerst in België aan de slag gaat, botst al snel op een verschil dat in Nederland niet bestaat: er is geen federale renovatiepremie. Vlaanderen, het Waalse Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest hebben elk hun eigen regeling, met een eigen loket, eigen voorwaarden en een eigen aanvraagprocedure. Wie gewend is aan één landelijk systeem, moet hier voor elke werf opnieuw uitzoeken welk gewest van toepassing is en welke regels daar gelden. Dat is niet alleen een kwestie van papierwerk: het bepaalt ook in welke volgorde u mag beginnen met de werken.
België is voor ruimtelijke ordening en energiebeleid al decennia opgesplitst in drie gewesten, en dat geldt ook voor de premies voor dakisolatie en dakrenovatie. Een dakrenovatie in Antwerpen loopt via de Vlaamse regeling, dezelfde werf in Charleroi via de Waalse, en een woning in Sint-Gillis via de Brusselse. De voorwaarden -- wie in aanmerking komt, welke isolatiewaarde vereist is, welke facturen meetellen -- verschillen per gewest en wijzigen jaarlijks. Noem daarom nooit een bedrag of percentage aan een klant op basis van wat u vorig jaar elders hebt gezien: vraag de klant het actuele bedrag op te zoeken bij de eigen gewestelijke instantie, of doe dat samen. Wat in de drie gewesten wel gelijk is: de premie wordt altijd aangevraagd door de bouwheer of eigenaar, niet door de aannemer, en is altijd gekoppeld aan facturen van erkende of geregistreerde aannemers.
Het punt waar het vaakst iets misgaat, is de volgorde. In alle drie de gewesten geldt een vorm van de regel dat de premie moet worden aangevraagd, of minstens gemeld, voordat de werken van start gaan. Een factuur voor werk dat al is uitgevoerd voordat de aanvraag liep, wordt in de meeste gevallen niet meer aanvaard. Voor een Nederlandse aannemer die gewend is om eerst een order te tekenen en dan pas de papieren te regelen, is dit een omkering. Praktisch betekent het dat u bij de eerste afspraak met de klant al moet vragen: is de premie al aangevraagd, of moet dat nog gebeuren? Pas als het antwoord daarop duidelijk is, mag u een startdatum voor de werf vastleggen. Wij zien geregeld dat een aannemer een dak al heeft ingepland, terwijl de eigenaar de aanvraag nog niet had ingediend -- met als gevolg dat de premie verloren gaat of dat de werf moet worden uitgesteld tot de aanvraag rond is.
De premie zelf wordt aangevraagd door de bouwheer, meestal digitaal via het gewestelijke loket, met daarbij een omschrijving van de werken en later de facturen als bewijs. Voor de aannemer is het belangrijk te weten dat de technische eisen die aan de premie hangen, ook de uitvoering raken. Een premie voor dakisolatie is doorgaans gekoppeld aan een minimale isolatiewaarde, en die eis werkt door in de opbouw van het dak: de dikte van de isolatie, de plaats van de dampscherm en de manier waarop de felsplaten worden aangebracht. Bij een koudedak met stalen felsbanen ligt de isolatie los van de dampopen bovenbouw, zoals wij uitleggen bij [de renovatiepremie bij een dakrenovatie](/belgie/renovatiepremie/dakrenovatie); bij een warmdak zit de isolatie net onder de plaat. Welke opbouw voor de premie telt, staat niet vast in de premievoorwaarden zelf, maar in de EPB-eisen die er los naast bestaan. Een aannemer die alleen naar de premie kijkt en de EPB-eis over het hoofd ziet, loopt het risico dat de klant wel bouwt volgens plan maar toch buiten de premievoorwaarden valt.
Omdat de premie wordt uitgekeerd op basis van facturen, is de manier waarop u factureert relevant. De gewestelijke diensten willen doorgaans een gespecificeerde factuur zien, met een duidelijke omschrijving van het uitgevoerde werk, de gebruikte materialen en de oppervlakte. Een globale post "dakwerken volgens offerte" is voor de klant vaak niet genoeg om de premie te onderbouwen. Voor een Nederlandse aannemer die in eigen land met eenvoudiger facturen werkt, is het aan te raden om vooraf te vragen welke informatie de klant nodig heeft voor de aanvraag, en de facturatie daarop af te stemmen: oppervlakte in vierkante meter, het type plaat, de isolatiedikte en de datum van uitvoering. Dat scheelt discussie achteraf, en het scheelt de klant een tweede ronde langs de aannemer om ontbrekende gegevens op te vragen.
Het is voor de aannemer belangrijk om het onderscheid te bewaren tussen wat bij zijn rol hoort en wat bij die van de klant. De aanvraag, de keuze van het aanvraagmoment en de opvolging van de uitbetaling liggen bij de bouwheer. De aannemer kan wel adviseren -- over de technische eisen, over de volgorde van werken, over welke facturen nodig zijn -- maar de relatie met de gewestelijke overheid loopt via de eigenaar. Dat is anders dan bij sommige Nederlandse regelingen waar de installateur soms rechtstreeks met een subsidieloket schakelt. In België is die rol er niet voor de aannemer; wie daar toch actief in wil meedenken, doet dat als adviseur van de klant, niet als aanvrager.
Stel dat een Nederlandse aannemer een dakrenovatie plant voor een woning in het Waalse Gewest, met stalen felsbanen op een bestaand hellend dak. De eigenaar wil de renovatiepremie voor dakisolatie aanvragen. De aannemer maakt een offerte, de eigenaar dient die in bij de Waalse dienst, en pas na een goedkeuring of ontvangstbevestiging mag de werf effectief starten. Zou de aannemer, gewend aan de Nederlandse planning, meteen na het tekenen van de offerte beginnen, dan loopt de eigenaar het risico dat de aanvraag als te laat wordt beoordeeld. Hetzelfde geldt, met andere instanties en andere voorwaarden, in Vlaanderen en in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De kern is telkens hetzelfde: eerst de aanvraag, dan de werf.
Ga bij elke Belgische werf eerst na in welk gewest de woning ligt, en vraag de klant om vooraf te controleren of en hoe de renovatiepremie daar loopt, inclusief het actuele bedrag en de actuele voorwaarden bij de gewestelijke dienst zelf. Leg in uw planning een vaste stap in vóór de start van de werken: bevestiging dat de aanvraag is ingediend of goedgekeurd. En stem uw facturatie af op wat de premie-aanvraag nodig heeft, zodat de klant na afronding van de werf niet alsnog moet terugkomen voor extra gegevens.