Klikzink
Een dakrenovatie is geen dakwerk zoals een herstelling of een herbedekking waarbij de bestaande structuur blijft liggen. Bij een renovatie in de eigenlijke zin gaat het bestaande dak eraf, komt er een nieuwe dakopbouw met isolatie, en soms verandert ook de vorm of de hoogte van het dak. Dat heeft gevolgen op drie vlakken die in dit dossier samenkomen: de premie die u kunt krijgen, de isolatie-eis waaraan het nieuwe dak moet voldoen, en de vraag of u een omgevingsvergunning nodig hebt. Wie hier een aannemer voor zoekt, moet die drie dingen tegelijk kunnen inschatten, en dat maakt de keuze van de aannemer belangrijker dan bij gewoon onderhoud.
Elke aannemer die in België werkt, moet ingeschreven zijn bij de Kruispuntbank van Ondernemingen. Vraag het ondernemingsnummer op en zoek het op via de publieke zoekfunctie van de KBO. U ziet dan of de onderneming actief is, sinds wanneer, en onder welke naam. Een aannemer die met een ander bedrijf factureert dan waarmee hij de offerte heeft gemaakt, is een teken om door te vragen. Bij een dakrenovatie loopt er vaak wat geld in om: nieuwe dakstructuur, isolatie, dakbedekking, afvoer van het oude materiaal. Een onduidelijke facturerende partij maakt het lastig als er achteraf een probleem opduikt met de uitvoering of met de garantie.
Controleer ook of de aannemer btw-plichtig is voor de aard van het werk, want dat is nodig om het verlaagde btw-tarief voor renovatie van een oudere woning correct toe te passen. Dat tarief is een federale regeling en geldt in de drie gewesten op dezelfde manier; de voorwaarde over de leeftijd van de woning en de verklaring die u daarvoor ondertekent, zijn overal identiek. Een aannemer die hier niet mee vertrouwd is of die het verlaagd tarief zomaar toepast zonder de verklaring te vragen, kent zijn zaak niet goed.
Bij een dakrenovatie wordt de draagstructuur van het dak vaak mee aangepakt: nieuwe kepers, een nieuwe onderconstructie, een andere dakvorm. Dat raakt aan de stabiliteit van het gebouw, en daarmee aan de tienjarige aansprakelijkheid die op ernstige gebreken rust die de stevigheid van het gebouw in het gedrang brengen. Vraag de aannemer naar zijn verzekering burgerlijke aansprakelijkheid en, waar van toepassing, naar de verzekering die deze tienjarige aansprakelijkheid dekt. Voor een architect is die verzekering verplicht; voor een aannemer hangt het af van wat hij precies uitvoert en van het lastenboek dat is opgesteld. Vraag om een attest van de verzekeraar, niet om een polisnummer dat u niet kunt verifiëren.
Dit is een ander aandachtspunt dan bij een felsdak dat als volledig systeem op een bestaande, goede onderconstructie wordt gelegd; hoe u dat controleert, leggen we uit bij [de aannemer vinden en controleren bij een felsdak in België](/belgie/aannemer-controleren). Bij een dakrenovatie is de onderconstructie zelf vaak onderdeel van het werk, en dat verhoogt het belang van een goede verzekeringsdekking.
België heeft geen algemene erkenningsplicht meer voor dakwerkers zoals vroeger het geval was voor bepaalde categorieën overheidswerken. Voor privéwerk aan een woning is er geen wettelijke erkenning die u kunt afdwingen. Wat er wel bestaat, zijn kwaliteitslabels en beroepsverenigingen die hun leden aan een deontologie of een technisch keuringsproces onderwerpen. Zo'n label zegt iets over de vakkennis en de wil om zich te onderscheiden, maar het is geen wettelijke garantie en het vervangt geen eigen controle van ondernemingsnummer, verzekering en referenties.
Voor overheidsopdrachten, dus wanneer een school, een gemeente of een sociale huisvestingsmaatschappij het dak laat vernieuwen, gelden wel erkenningsklassen volgens de wet op de overheidsopdrachten. Bij privéwerk speelt dat niet, en daar zit een verschil met een aanbesteding voor bijvoorbeeld een school, zoals wij bespreken bij [de aannemer vinden en controleren bij een school of openbaar gebouw](/belgie/aannemer-controleren/openbaar-gebouw). Voor uw eigen dak telt vooral wat u zelf kunt nakijken: referenties van vergelijkbare dakrenovaties, foto's van eerder werk, en het liefst een adres waar u zelf kunt gaan kijken.
In elk van de drie gewesten is er een premie voor dakisolatie, en in alle drie geldt: de premie is gekoppeld aan een minimale isolatiewaarde die het nieuwe dak moet halen. Die eis wordt uitgedrukt in een R-waarde of een U-waarde, afhankelijk van het gewest en van het type werk. Een aannemer die de offerte maakt zonder die eis expliciet te vermelden, laat u het risico lopen dat de premie achteraf wordt afgekeurd omdat de isolatiedikte net niet voldoet. Vraag daarom dat de offerte de opbouw van het dak in detail beschrijft: het isolatiemateriaal, de dikte, en de berekende isolatiewaarde.
De instantie die de premie uitkeert, verschilt per gewest: in Vlaanderen loopt dit via Fluvius, in het Waalse Gewest via de dienst energie van de Waalse overheid, en in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest via Leefmilieu Brussel. De voorwaarden, de aanvraagprocedure en de bedragen wijzigen elk jaar, dus zoek het actuele bedrag en de actuele isolatie-eis op bij de instantie van uw gewest voordat u de offerte ondertekent. Een goede aannemer weet dit en verwijst er zelf naar, in plaats van u te laten uitzoeken of het werk wel in aanmerking komt.
Of een dakrenovatie een omgevingsvergunning vereist, hangt af van wat er precies verandert. Het isoleren en herbedekken van een dak zonder wijziging van de vorm, de hoogte of de dakhelling is in de drie gewesten meestal vrijgesteld van vergunning, al bestaan er nuances per gemeente en per gewest over wat als vrijgesteld geldt. Zodra de dakrenovatie gepaard gaat met een verhoging van de nok, een wijziging van de dakvorm, of nieuwe dakvlakramen aan de straatzijde, is een omgevingsvergunning meestal wel nodig. In Vlaanderen loopt die aanvraag via het Vlaams Codex Ruimtelijke Ordening, in het Waalse Gewest via het Code du Développement Territorial, en in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest via het Brussels Wetboek van Ruimtelijke Ordening.
Een aannemer is niet verplicht om dit voor u uit te zoeken, maar een ervaren aannemer signaleert wel wanneer een geplande ingreep vergunningsplichtig wordt. Vraag hem uitdrukkelijk of het ontwerp binnen de vrijstelling blijft, en leg dat naast wat de gemeentelijke dienst ruimtelijke ordening of de fonctionnaire délégué, de gewestelijke ambtenaar die over bepaalde vergunningsdossiers beslist, daarover zegt. Een woning in een beschermd gezicht of een verkaveling met bijzondere voorschriften kan zelfs bij een gewone herbedekking al vergunningsplichtig zijn; hoe dat anders ligt dan bij een gewone woning, leest u bij [de aannemer vinden en controleren bij een woning in een beschermd gezicht](/belgie/aannemer-controleren/beschermd-gezicht).
Bij een dakrenovatie waarbij een veiligheidscoördinator verplicht is, meestal wanneer er meerdere aannemers na elkaar of samen op de werf werken, moet er een postinterventiedossier worden opgesteld. Dat dossier beschrijft het dak zoals het uiteindelijk is uitgevoerd, met het oog op toekomstig onderhoud of latere werken. Vraag uw aannemer of hij hiermee vertrouwd is en of hij de nodige gegevens aanlevert aan de veiligheidscoördinator: het type dakopbouw, de gebruikte materialen, en de plaats van doorvoeren zoals schouwen of dakvlakramen. Een aannemer die hier nooit van gehoord heeft, heeft wellicht weinig ervaring met renovaties waar een architect en een coördinator bij betrokken zijn, en dat is net het traject waarin een dakrenovatie meestal thuishoort.
Vraag bij elke kandidaat-aannemer het ondernemingsnummer op en controleer het bij de Kruispuntbank van Ondernemingen, vraag een attest van zijn verzekering aansprakelijkheid en, waar relevant, van de tienjarige aansprakelijkheid, en vraag om referenties van eerdere dakrenovaties die u kunt bezoeken. Laat de offerte de opbouw en de isolatiewaarde van het nieuwe dak in detail beschrijven, en toets die waarde aan de actuele eis van de premie-instantie in uw gewest. Ga bij twijfel over de vergunningsplicht zelf even langs bij de dienst ruimtelijke ordening van uw gemeente voordat de werken starten, zodat u niet voor een voldongen feit staat wanneer het dak er al af is.