Klikzink
Wie in België een oud dak laat vervangen, krijgt bijna altijd te maken met de asbestinventaris. Niet omdat de wet dat voor elke dakwerf apart oplegt, maar omdat het asbestafbouwbeleid een inventarisatieplicht koppelt aan de verkoop en aan bepaalde werken aan gebouwen van vóór eind jaren negentig. Een golfplatendak dat toen is gelegd, bevat in de meeste gevallen asbestvezels in de plaat zelf, en dat bepaalt hoe de procedure voor de vervanging eruitziet. Deze pagina volgt die procedure in de volgorde waarin ze werkelijk loopt: wie iets aanvraagt, wie het gebouw bezoekt, wat er in het rapport komt, en waar de wachttijd typisch ontstaat.
De procedure begint niet bij de aannemer, maar bij de eigenaar. Alleen een gecertificeerd asbestdeskundige mag een asbestinventaris opmaken die geldig is voor de asbestafbouwdatabank, en die deskundige werkt in opdracht van de eigenaar of de verkoper, niet van de dakwerker. Dat is een onderscheid dat op de werf vaak verkeerd begrepen wordt: de aannemer die de golfplaten weghaalt, is niet degene die vaststelt of er asbest in zit. Hij mag daar in de meeste gevallen ook niet zomaar aan beginnen zonder dat die vaststelling er is, want de manier van slopen en het transport van het afval hangen rechtstreeks af van wat de inventaris zegt.
De eigenaar neemt contact op met een deskundige die erkend is voor het type gebouw in kwestie. Voor een gewone gezinswoning met een golfplatendak op het bijgebouw is dat een andere categorie van deskundige dan voor een bedrijfsgebouw of een landbouwloods met een groter volume dakbedekking. De deskundige plant een locatiebezoek, en dat is meteen het eerste knelpunt in de planning: erkende deskundigen hebben wachtlijsten, en wie een dakvervanging tegen het bouwverlof of vóór de winter wil laten starten, doet er goed aan de inventaris ruim op voorhand aan te vragen. Tijdens het bezoek worden de materialen in en aan het gebouw geïnspecteerd, bemonsterd waar nodig, en visueel beoordeeld op staat en risico.
Bij een golfplatendak gaat het bezoek meestal vlot: het materiaal is herkenbaar, de plaats is duidelijk, en er is zelden twijfel over de aard van het materiaal. Bij oudere gebouwen met meerdere bouwlagen of eerdere verbouwingen kan de deskundige ook leidingisolatie, vloerbekleding of gevelpanelen willen controleren, omdat de inventarisatieplicht het hele toegankelijke gebouw betreft en niet alleen het dak waarvoor de werken gepland zijn. Dat verbreedt het bezoek soms van een half uur naar een halve dag, en dat weerspiegelt zich in de planning die de eigenaar krijgt voorgelegd.
Na het bezoek stelt de deskundige het rapport op en laadt dat op in de asbestafbouwdatabank die door de gewestelijke overheid voor afvalstoffen wordt beheerd. Dat is het moment waarop de asbestinventaris een officieel document wordt met een uniek nummer, en pas dan kan de eigenaar het attest voorleggen aan wie het nodig heeft: de notaris bij verkoop, de aannemer bij de start van de werken, of de gemeente als het dossier daar wordt opgevraagd. De verwerkingstijd bij de deskundige zelf is doorgaans het grootste deel van de doorlooptijd, meer dan het bezoek op de werf. Een eigenaar die denkt dat de inventaris er is zodra de deskundige is langsgekomen, komt bedrogen uit: zonder de opname in de databank is het rapport niet geldig.
Voor een golfplatendak dat asbesthoudend blijkt, vermeldt de inventaris de staat van het materiaal en het risico dat ermee samenhangt. Verweerde, poreuze golfplaten met zichtbare vezelafgifte krijgen een andere beoordeling dan platen die nog een gesloten oppervlak hebben, en die beoordeling stuurt de manier waarop het dak later verwijderd mag worden. Dat is niet iets waar de dakwerker om vraagt uit voorzichtigheid; het is een verplicht onderdeel van het dossier waarmee de sloop- en afvoerfirma moet kunnen aantonen dat ze volgens de regels heeft gewerkt.
Zodra de inventaris er is en asbest bevestigt, is de volgende stap niet de dakwerker met de felsplaten, maar een gespecialiseerde verwijderingsfirma die de golfplaten demonteert volgens de voorgeschreven werkwijze: bevochtigen, heel houden waar mogelijk, verpakken en afvoeren naar een erkend verwerkingspunt. Die firma werkt met haar eigen aanmeldingen bij de gewestelijke instantie voor afvalstoffen, los van de omgevingsvergunning voor het dak zelf. Pas na die sanering ligt het dakvlak vrij voor de nieuwe felsbanen, en dat is precies het moment waarop onze eigen levering en montage in beeld komen — het stalen felssysteem zelf verandert niet naargelang het gewest of het gebouw, maar de weg naar een vrij dakvlak wel.
Deze twee trajecten, de asbestverwijdering en de vergunning voor de nieuwe dakbedekking, lopen in de praktijk vaak naast elkaar. Of er voor de vervanging zelf een melding of een omgevingsvergunning nodig is, hangt af van het gebouw en het gewest, zoals wij toelichten bij de stedenbouwkundige vergunning bij een landbouwloods. Bij een gewone woning met een bijgebouw is die vraag doorgaans snel beantwoord, maar de asbestinventaris staat daar los van: zelfs een dakvervanging die vergunningsvrij is, vraagt bij een golfplatendak van vóór de jaren negentig alsnog om die inventaris, zodra er verkoop, verhuur of een grondige renovatie in het spel is.
Wie zelf op de golfplaten aan het werk gaat zonder inventaris en zonder gespecialiseerde afvoer, loopt niet alleen een boeterisico, maar ook een risico bij een latere verkoop: een pand zonder geldige asbestinventaris kan niet zomaar verkocht worden, en de notaris zal daar bij de akte naar vragen. Voor wie het gebouw dus toch al aanpakt om het dak te vervangen, is het moment van de werken het logische moment om de inventaris meteen te laten opmaken, in plaats van dat probleem naar de volgende eigenaar door te schuiven.
Wie een golfplatendak van vóór de jaren negentig wil vervangen, vraagt de asbestinventaris het best aan zodra de plannen voor de werken concreet worden, en niet pas wanneer de aannemer al ingepland staat. Zoek een erkende deskundige voor het juiste type gebouw, houd rekening met een wachttijd voor het bezoek en met verwerkingstijd voor de opname in de databank, en plan de sanering door een gespecialiseerde firma in vóór de start van de eigenlijke dakwerken. Zodra het dakvlak vrij is van asbest, kunnen wij vanuit Ede leveren en meedenken over de fels van 35 mm die op dat vrijgemaakte dakvlak past, ongeacht in welk gewest de werf zich bevindt.