Klikzink
Wie een dak laat aanleggen met stalen felsbanen uit Ede, gaat er vaak van uit dat de garantie op het materiaal ook de garantie op het werk dekt. Dat is de meest gemaakte fout in dit dossier, en hij komt bijna altijd pas naar boven op het moment dat er iets misgaat: een lek bij de dakdoorvoer, een golving in de plaat na een storm, een fels die openstaat na de eerste winter. De bouwheer belt dan de leverancier van de felsplaten, en hoort dat het materiaal wel degelijk in orde is, maar dat de klacht over een plaatsingsfout gaat. Vanaf dat moment loopt de discussie niet meer over Nederland, maar over de aansprakelijkheid van de Belgische aannemer.
Een productgarantie zoals wij die geven op onze felsplaten, dekt de kwaliteit van het staal, de verzinking en de coating: corrosie, kleurvastheid, mechanische eigenschappen over een lange termijn. Dat is een garantie van de fabrikant aan wie het materiaal koopt of laat plaatsen, en die geldt over de grens net zoals in Nederland: het materiaal verandert niet omdat het over de Schelde of de Maas is gereden. Wat die garantie niet dekt, is de manier waarop het dak is gelegd. Of de sneden netjes zijn afgewerkt, of de klemmen op de juiste afstand zitten, of de onderconstructie voldoende draagvermogen had voor het gewicht van de platen: dat is het werk van de aannemer, en daarvoor geldt in België een heel andere, wettelijke regeling.
In België is de aannemer van rechtswege aansprakelijk voor ernstige gebreken die de stabiliteit van het gebouw in het gedrang brengen, ook zonder dat daar een aparte garantieverklaring voor nodig is. Dit wordt algemeen de tienjarige aansprakelijkheid genoemd, naar het aantal jaar dat ze loopt vanaf de oplevering. Ze staat los van elk contract dat de aannemer met een leverancier heeft, en ze staat zeker los van de garantie die een Nederlandse fabrikant op zijn platen geeft. Een golvend dakvlak door een verkeerd geplaatste onderconstructie, of een lekkage door een fout aangelegde aansluiting op de nok zoals wij uitleggen bij [de aansluiting op de nok](/belgie/garantie-over-de-grens), valt onder die aansprakelijkheid van de aannemer, niet onder de garantie op het staal.
De verwarring ontstaat omdat de bouwheer twee documenten in handen krijgt die op elkaar lijken, maar niets met elkaar te maken hebben. Het ene is de garantieverklaring van de fabrikant, die in het Nederlands is opgesteld, verwijst naar Nederlandse normen en soms een Nederlandse rechtbank als bevoegde instantie noemt. Het andere is de verzekering van de aannemer, die in België verplicht is af te sluiten voor de tienjarige aansprakelijkheid, en die door een Belgische verzekeraar wordt gedekt volgens Belgisch recht. Wie bij een schadegeval het verkeerde document raadpleegt, verliest tijd, en soms ook het recht om nog te reageren binnen de termijn die voor die verzekering geldt.
Stalen felsbanen zijn een systeem waarbij de manier van plaatsen minstens even bepalend is als het materiaal zelf. De platen worden blind bevestigd met klemmen, de fels wordt in het werk gesloten, en de sneden aan hoeken en doorvoeren moeten vakkundig worden afgewerkt om waterdicht te blijven. Een fabrikant kan garanderen dat het staal niet corrodeert en de coating niet verkleurt, maar niet dat de aannemer de klemmen op de juiste afstand heeft gezet of de dakhelling correct heeft ingeschat. Bij een helling net boven de minimale zes graden is de uitvoering nog gevoeliger voor fouten dan bij een steil dak, en net daar zien we de meeste klachten ontstaan die achteraf ten onrechte bij de leverancier worden neergelegd.
Dit speelt op elk type project, maar de gevolgen verschillen sterk naargelang de aard van het gebouw. Bij een dakrenovatie waar het oude dakvlak als ondergrond dient, ligt de verantwoordelijkheid voor een correcte staat van de onderconstructie bijna volledig bij de aannemer, zoals te lezen bij [een dakrenovatie](/belgie/garantie-over-de-grens/dakrenovatie). Bij een dakkapel of uitbouw, waar meerdere aansluitingen en hoeken samenkomen, is het risico op een plaatsingsfout nog groter, en dat wordt toegelicht bij [een dakkapel of uitbouw](/belgie/garantie-over-de-grens/dakkapel-of-uitbouw). In beide gevallen blijft de garantie op het staal ongewijzigd overeind, maar dat helpt de bouwheer niet als het probleem in de uitvoering zit.
De rekening van deze verwarring wordt zichtbaar op het moment van de oplevering, wanneer het te laat is om nog iets aan de planning te veranderen. Een bouwheer die ontdekt dat een lekkage niet onder de productgarantie valt, moet dan alsnog uitzoeken of de aannemer verzekerd is voor de tienjarige aansprakelijkheid, of dat er een postinterventiedossier bestaat waarin de opbouw van het dak staat beschreven. Ontbreekt dat dossier, of is de verzekering van de aannemer niet in orde, dan blijft de bouwheer met de herstelkosten zitten, ook al was het materiaal perfect in orde.
Daarom loont het om dit onderscheid al bij het opstellen van het lastenboek scherp te stellen, niet pas bij een schadegeval. Vraag de aannemer om zijn verzekering voor de tienjarige aansprakelijkheid te tonen voordat de werf start, en laat vastleggen wie waarvoor instaat: de leverancier voor het materiaal, de aannemer voor de plaatsing. Bij grotere projecten, zoals een bedrijfsgebouw of een landbouwloods waar de oppervlaktes en dus de financiële belangen groter zijn, is dat onderscheid des te belangrijker, zoals ook blijkt bij [een landbouwloods](/belgie/garantie-over-de-grens/landbouwloods) en bij [een bedrijfsgebouw](/belgie/garantie-over-de-grens/bedrijfsgebouw).
Op werven waar een veiligheidscoördinator verplicht is, wordt de opbouw van het dak doorgaans mee opgenomen in het postinterventiedossier, het document dat na de werken bewaard blijft voor toekomstige interventies op het gebouw. Dat dossier vermeldt de gebruikte materialen, dus ook de herkomst en specificaties van de felsplaten, maar het vermeldt evengoed wie de plaatsing heeft uitgevoerd en onder welke voorwaarden. Bij een schadegeval is dit dossier vaak het eerste stuk waarnaar een verzekeraar of een aangestelde deskundige vraagt, net omdat het toont waar de grens ligt tussen materiaal en uitvoering. Een bouwheer die dit dossier zorgvuldig laat opstellen en bewaart, staat sterker wanneer een geschil ontstaat over wie waarvoor aansprakelijk is.
Ga bij de start van een project na welk document welke aansprakelijkheid dekt, en laat u niet misleiden door de gelijkenis tussen een garantieverklaring en een verzekeringsattest. Vraag uw aannemer om aantoonbaar verzekerd te zijn voor de tienjarige aansprakelijkheid, laat een postinterventiedossier opstellen wanneer dat van toepassing is, en bewaar beide documenten samen met de technische fiche van de felsplaten. Zo weet u bij een klacht onmiddellijk bij welke partij u moet zijn, in plaats van dat pas bij de oplevering te ontdekken.