Klikzink
Een landbouwloods is een ander soort project dan een woning of een klein bijgebouw, en dat merkt u vanaf de eerste tekening. De oppervlaktes zijn groot, de bestemming is agrarisch, en onder het nieuwe dak zit vaak nog een oud golfplatendak dat decennia geleden is neergelegd. Wie in het Waalse Gewest een landbouwloods herbouwt of vernieuwt met een felsdak, krijgt te maken met een eigen vergunningsprocedure, een eigen premiestelsel en een eigen energieprestatieregeling. Op deze pagina zetten we uiteen hoe die drie zaken in de praktijk verlopen, met de nadruk op wat een landbouwloods eigen maakt: de schaal van het gebouw, de agrarische bestemming, en de kans dat er asbest in het spel is.
In Wallonië loopt een omgevingsvergunning via de gemeente en, bij grotere of complexere dossiers, via de fonctionnaire délégué van de administratie, geregeld in het Waalse Code du Développement Territorial (CoDT), het wetboek dat de ruimtelijke ordening en de vergunningen regelt. Voor een landbouwloods speelt de bestemming van de grond een hoofdrol: een perceel in agrarische zone laat landbouwgebouwen toe, maar de gemeente en soms ook een landbouwadviesinstantie kijken mee naar de schaal en de inpassing in het landschap. Een loods van enkele honderden vierkante meter dakoppervlak trekt een andere blik dan een klein bijgebouw, en de procedure houdt daar rekening mee: boven een bepaalde oppervlakte is een architect verplicht, en bij grotere werven komt er een veiligheidscoördinator bij zodra er tijdens de bouw meerdere aannemers tegelijk aan het werk zijn. Dat laatste is bij een landbouwloods eerder de regel dan de uitzondering, omdat de ruwbouw, de dakwerken en vaak ook de afwerking van de vloer en de nutsvoorzieningen door verschillende ploegen gebeuren.
Een tweede punt dat bij een landbouwloods vaker meespeelt dan bij een woning, is de vraag of het gaat om nieuwbouw op een nieuw perceel, of om de vervanging van een bestaand dak op een bestaande structuur. Bij een volledig nieuw gebouw is de vergunningsplicht evident. Bij de vervanging van een dak op een bestaande loods hangt het af van de omvang van de werken en van wat de gemeente daar plaatselijk over beslist: een eenvoudige herbedekking zonder wijziging van de structuur valt soms onder een lichtere regeling, maar zodra de dakhelling, de nokhoogte of de dakvorm wijzigt, is een vergunning opnieuw nodig. Wij raden aan dat altijd eerst bij de gemeente te laten toetsen, vóór er een bestelling wordt geplaatst, want een landbouwloods is een groot en duur project waarbij een verkeerde inschatting van de vergunningsplicht een dure vertraging oplevert.
Wat een landbouwloods in Wallonië bijna altijd eigen maakt, is het bestaande dak. Veel loodsen die nu aan vervanging toe zijn, zijn oorspronkelijk gedekt met golfplaten op basis van asbestcement. Vóór er sprake kan zijn van een nieuw felsdak, moet dat oude dak op een veilige en gecontroleerde manier verwijderd worden, en die verwijdering is in Wallonië strikt gereglementeerd. Een asbestinventaris vooraf brengt in kaart hoeveel asbest er aanwezig is en in welke staat het verkeert; op basis daarvan wordt bepaald of de verwijdering door een erkende asbestverwijderaar moet gebeuren en welke veiligheidsmaatregelen daarbij horen. Dit is geen formaliteit die u kunt overslaan: de regelgeving rond asbestverwijdering is er niet toevallig, en een controle achteraf die uitwijst dat de sanering niet volgens de regels is gebeurd, kan de hele werf stilleggen.
In de praktijk plannen wij met de aannemer de asbestverwijdering als een apart, voorafgaand traject, los van de levering van de nieuwe felsplaten. Pas als het oude dakvlak volledig gesaneerd en vrijgegeven is, kan de nieuwe dakstructuur en de felsbedekking geplaatst worden. Dat heeft ook gevolgen voor de planning van de bestelling: de felsplaten worden op maat vanuit Ede geleverd, tot een lengte van acht meter, en die levertermijn moet u afstemmen op het moment waarop het dakvlak effectief vrij is. Wie te vroeg bestelt, laat materiaal wachten op een werf die nog niet gereed is; wie te laat bestelt, verliest tijd op een dak dat al open ligt.
Wallonië heeft een eigen premiestelsel voor energiewerken, los van wat in Vlaanderen of het Brussels Hoofdstedelijk Gewest geldt, en een eigen energieprestatieregeling voor gebouwen. Voor een landbouwloods ligt dat net iets anders dan voor een woning. Een loods die enkel dient voor opslag van materieel of oogst, zonder verwarmde ruimte, valt doorgaans buiten de gewone EPB-verplichtingen die voor woningen gelden; een loods die wel verwarmd wordt, bijvoorbeeld omdat er een werkplaats, een stal met klimaatregeling of een kantoorruimte in is opgenomen, kan wel onder de energieprestatie-eisen vallen voor het verwarmde deel. Het is dus niet de omvang van het gebouw die de doorslag geeft, maar het gebruik: wordt er verwarmd, dan gelden er isolatie-eisen voor dat gedeelte, en die eisen raken ook aan de keuze van de dakopbouw.
Daarnaast bestaan er in Wallonië premies die specifiek gericht zijn op landbouwbedrijven, bijvoorbeeld voor investeringen die de energie-efficiëntie van agrarische gebouwen verbeteren, los van de algemene premies voor particuliere woningen. Welke regeling van toepassing is, en onder welke voorwaarden, verandert regelmatig en verschilt naar gelang het gebouw als privéwoning, als bedrijfsgebouw of als landbouwbedrijf wordt aangemerkt. Wij noemen daarom geen bedragen of percentages op deze pagina: die informatie vindt u actueel bij de Waalse energie-administratie en bij de landbouwadministratie van het gewest, en een architect of energieadviseur die vertrouwd is met agrarische dossiers kan snel aangeven welke regeling voor uw loods van toepassing is.
Het btw-tarief op de werken volgt intussen de gewone regels die voor renovatie en nieuwbouw gelden in heel België: bij een oud gebouw dat wordt aangepakt, geldt vaak een verlaagd tarief, terwijl nieuwbouw doorgaans onder het normale tarief valt. Voor een landbouwloods die als bedrijfsmatig gebouw wordt neergezet, gelden bovendien fiscale regels die losstaan van de particuliere woningbouw; ook dat bespreekt u best met uw boekhouder of aannemer vóór de bestelling van het materiaal, zodat de facturatie meteen correct verloopt.
Een landbouwloods heeft vaak een groot, ononderbroken dakvlak met een beperkte dakhelling, net boven het minimum waarbij een felsdak nog waterdicht functioneert. Onze felsplaten zijn geschikt vanaf een helling van zes graden, wat een landbouwloods met een vlak of licht hellend dak goed bedienbaar maakt. Bij een groot vlak spelen de sneden een grotere rol dan bij een kleine kap: hoe minder sneden er nodig zijn over de lengte van het dakvlak, hoe minder aansluitingen er zijn waar water zich kan verzamelen. Omdat wij op maat leveren tot acht meter, kan een aannemer het dakvlak van een loods vaak in doorlopende banen bedekken, zonder tussenvoeg, wat het aantal kwetsbare naden aanzienlijk beperkt.
Bij de aansluiting van het dakvlak op de nok, de gevel en de dakranden gelden dezelfde principes als bij elk ander felsdak, zoals wij uitleggen bij [een felsdak in Wallonië](/belgie/wallonie), en de blinde bevestiging met klemmen zorgt ervoor dat het buitenoppervlak van de plaat vrij blijft van doorboringen, wat op een groot bedrijfsgebouw ook visueel rustig oogt. Voor een loods die na de dakvervanging ook een gevelbekleding krijgt, bijvoorbeeld om de zijkanten mee in dezelfde look uit te voeren, verwijzen we naar wat er specifiek geldt voor een gevelbekleding in Wallonië, waar de detaillering anders is dan op een hellend dak.
Begin bij de gemeente met de vraag of uw loods vergunningsplichtig is en of er een architect en een veiligheidscoördinator nodig zijn, en laat parallel een asbestinventaris opmaken als het bestaande dak van vóór de jaren negentig dateert. Zodra dat traject loopt, kunt u bij ons de afmetingen van het dakvlak doorgeven, zodat we de felsplaten op maat kunnen voorbereiden voor levering op het moment dat de werf er klaar voor is. Voor de premies en de energieprestatie-eisen die specifiek voor uw gebouw gelden, is het raadzaam contact op te nemen met de Waalse energie- of landbouwadministratie, of met een architect die dossiers voor landbouwgebouwen kent, zodat u met de actuele en juiste gegevens rekent.