Klikzink
Een landbouwloods herdekken is een ander werk dan een dak op een woning. De oppervlakte is groot, het gebouw staat vaak op een erf met machines, voorraad en soms vee, en onder de nieuwe felsplaten zit bijna altijd een ouder dak dat eerst weg moet. Dat combinatie van grote vlakken, een agrarische bestemming en een bestaand golfplatendak maakt de Alle Bouwplaats Risico-verzekering, kortweg ABR, hier een ander verhaal dan bij een gewone dakrenovatie.
De ABR-verzekering dekt schade aan het werk zelf tijdens de uitvoering: stormschade aan een half gelegd dak, waterschade aan de inhoud van de loods door een onverwachte bui, of schade aan materiaal dat al op de werf ligt maar nog niet gemonteerd is. Bij een landbouwloods is dat laatste geen detail. Een dak van enkele duizenden vierkante meter wordt niet in één dag dichtgelegd, en zolang er een deel van de oude bedekking weg is en de nieuwe fels er nog niet ligt, ligt de loods letterlijk open voor de lucht. Valt in die periode een onweer, dan is het niet de dakwerker die met de rekening blijft zitten als de polis goed is afgesloten, maar de verzekeraar die de herstelling van het dak zelf en, afhankelijk van de gekozen dekking, ook de gevolgschade aan wat eronder staat, vergoedt.
Bij landbouwbedrijven ligt daar meteen een gevoelig punt. In de loods staat vaak veevoeder, staan machines, of is er opslag van oogst. Die inhoud valt normaal niet onder de ABR-polis van de aannemer, die alleen het werk zelf dekt, maar onder de eigen brand- of bedrijfsverzekering van de landbouwer. Het is daarom belangrijk dat vóór de start van de werken duidelijk is wie welk risico draagt: de ABR-polis van de dakwerker voor het dak in aanbouw, en de polis van de landbouwer voor wat zich onder dat dak bevindt. Wie dat niet afstemt, ontdekt bij schade dat geen van beide verzekeraars zich verantwoordelijk voelt voor het gat daartussen.
Bijna elke landbouwloods die vandaag opnieuw wordt bedekt, heeft een dak uit een vorige generatie: golfplaten uit vezelcement, bij oudere gebouwen niet zelden asbesthoudend. Dat bepaalt de volgorde van het hele traject en dus ook wat er in de ABR-polis moet staan. Voor de eigenlijke dakwerken kan beginnen, moet vastgesteld zijn of de bestaande platen asbest bevatten. Dat gebeurt via een asbestinventarisatie, verplicht bij werken aan gebouwen van vóór de asbestban, en de resultaten daarvan bepalen of de sloop door een erkende verwijderaar moet gebeuren en met welke voorschriften.
Die asbestverwijdering is een apart werk met een eigen aansprakelijkheid, en de ABR-polis van de dakwerker die de nieuwe felsplaten legt, dekt dat werk meestal niet. Wie de opdracht in twee fasen aanbesteedt, met een gespecialiseerde firma voor de sloop en de dakwerker voor de nieuwe bedekking, moet dus nagaan of beide een eigen verzekering hebben die op hun deel van het werk aansluit, en of er geen gat valt tussen het moment waarop de oude platen weg zijn en de nieuwe fels wordt gelegd. Bij een loods van duizenden vierkante meter kan die tussenperiode, door de sloop en de daaropvolgende voorbereiding van de ondergrond, langer duren dan bij een klein dak, en dat verhoogt het risico dat net in die periode moet worden gedekt.
De premie van een ABR-polis hangt sterk af van de verzekerde waarde van het werk, en bij een landbouwloods is die waarde vooral een functie van de oppervlakte. Een dak van enkele duizenden vierkante meter felsplaten van 0,55 mm dik, met een gewicht van ongeveer vijf kilogram per vierkante meter, vertegenwoordigt al snel een aanzienlijk materiaalbudget, los van de arbeidsuren. Verzekeraars kijken naar die verzekerde som om het risico in te schatten, en bij grote agrarische projecten loont het om de offerte van de verzekeraar te laten aansluiten op de werkelijke hoeveelheid materiaal en niet op een ruwe schatting. Een te lage verzekerde waarde levert bij schade een onderverzekering op, waarbij de vergoeding proportioneel wordt verminderd.
Ook de plaats van de werf speelt mee. Een landbouwloods staat vaak geïsoleerd, ver van bebouwing, wat het brandrisico voor de omgeving beperkt maar het risico op stormschade door de blootstelling aan open velden net vergroot. Verzekeraars houden daar rekening mee bij het bepalen van de voorwaarden, vooral wanneer het dak, zoals bij felsplaten courant is, al vanaf een beperkte dakhelling wordt toegepast en dus een groot, vlak oppervlak aan de wind biedt tijdens de montage.
Zoals bij elk bouwproject in België sluit meestal de hoofdaannemer de ABR-polis af, met de bouwheer als medeverzekerde, al is de bouwheer vrij om zelf een polis af te sluiten waarbij de aannemers als medeverzekerden worden opgenomen. Bij een landbouwloods is de bouwheer doorgaans de landbouwer of de landbouwvennootschap zelf, en het is aan te raden om vóór de start van de werf schriftelijk vast te leggen wie de polis afsluit en wat de verzekerde waarde precies dekt, zeker wanneer sloop en nieuwbouw door verschillende firma's worden uitgevoerd.
De herbedekking van een landbouwloods vraagt daarnaast een omgevingsvergunning wanneer de ingreep de bestaande daksamenstelling wijzigt of wanneer de oppervlakte van het gebouw dat vereist volgens het Vlaams Codex Ruimtelijke Ordening, het Waalse Code du Développement Territorial of het Brussels Wetboek van Ruimtelijke Ordening, al naargelang de ligging. Voor landbouwgebouwen bestaan in elk gewest specifieke vrijstellingen of vereenvoudigde procedures, omdat de wetgever rekening houdt met de bedrijfsmatige aard van dit type gebouw. Het is de gemeente of het gewest die bepaalt of een vrijstelling van toepassing is, en dat moet worden nagegaan vóór de werf start, los van de verzekering.
Na afloop van de werken speelt de ABR-polis geen rol meer, maar de tienjarige aansprakelijkheid van de aannemer voor verborgen gebreken die de stabiliteit van het gebouw in het gedrang brengen, blijft lopen. Bij een landbouwloods met een grote overspanning is de structurele stabiliteit van het dak, en de manier waarop de felsbanen met de klemmen op de ondergrond zijn bevestigd, een aandachtspunt dat onder die aansprakelijkheid valt. Wij verwijzen daarvoor naar de bevestigingsmethode zoals wij uitleggen bij [de aansluiting op de nok](/belgie/abr-verzekering) waar het gaat over hoe de klikfelsplaten in het systeem passen.
Omdat een landbouwloods een bedrijfsgebouw is, gelden bovendien dezelfde principes als bij [de ABR-verzekering bij een bedrijfsgebouw](/belgie/abr-verzekering/bedrijfsgebouw): de opdrachtgever is geen particulier maar een onderneming, wat gevolgen heeft voor de wijze waarop de polis wordt afgesloten en voor wie het postinterventiedossier bijhoudt na afloop van de werken. Dat dossier, verplicht wanneer een veiligheidscoördinator bij het project betrokken is, wordt overgedragen aan de landbouwer als eigenaar en moet bij een volgende ingreep aan het dak opnieuw geraadpleegd worden.
Ga voor de start van de werf na of het bestaande golfplatendak asbest bevat, en betrek die vaststelling bij de planning van de sloop en de daaropvolgende dakwerken. Vraag uw aannemer of verzekeringsmakelaar om de verzekerde waarde in de ABR-polis te laten aansluiten op de werkelijke oppervlakte en het materiaalgewicht, leg schriftelijk vast wie de polis afsluit en wie medeverzekerde is, en informeer bij uw gemeente of het gewest naar de vergunningsplicht en de eventuele vrijstelling voor landbouwgebouwen voordat u de opdracht definitief gunt.