Klikzink
Een landbouwloods is geen gewone werf. De oppervlakte is groot, de bestemming is agrarisch, en onder het nieuwe dak zit vaak nog een oud golfplatendak dat asbest kan bevatten. Dat maakt de keuze van de aannemer belangrijker dan bij een gewone woning, en het maakt de controle vooraf ook net iets anders. Hieronder leggen we uit wat u in België kunt en moet nakijken voordat u een handtekening zet, en waarom asbest en oppervlakte hier de route bepalen.
Het eerste wat u opvraagt is het ondernemingsnummer. Elke aannemer die in België werkt, staat ingeschreven bij de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO). Met dat nummer zoekt u op of de onderneming actief is, sinds wanneer, en onder welke activiteit ze geregistreerd staat. Een bedrijf dat pas vorige maand is opgericht en dat een dak van tweeduizend vierkante meter gaat aanpakken, is geen alarmsignaal op zich, maar het is wel iets waar u dan verder naar vraagt: wie voert het werk uit, en welke ervaring heeft die persoon zelf, los van de vennootschap.
Bij landbouwloodsen ligt er vaak nog een golfplatendak uit een vorige generatie, en dat kan asbestvezels bevatten. Voor u de nieuwe felsplaten laat leggen, moet duidelijk zijn of er asbest aanwezig is en wat daarmee gebeurt. In Vlaanderen is voor de sloop of verwijdering van bepaalde hoeveelheden asbest een asbestinventaris verplicht, en de verwijdering zelf gebeurt door een erkende asbestverwijderaar volgens vaste regels. In het Waalse Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest gelden vergelijkbare verplichtingen, met eigen instanties en eigen procedures. Vraag daarom niet alleen wie de nieuwe felsplaten legt, maar ook wie de asbestinventarisatie doet en wie de oude platen verwijdert. Dat kan dezelfde aannemer zijn die daarvoor onderaannemers inschakelt, of een gespecialiseerd bedrijf dat los van de dakwerken wordt ingehuurd. Vraag in beide gevallen naar de erkenning voor asbestverwijdering, en laat die u tonen voor de werken beginnen, niet achteraf.
De oppervlakte van een landbouwloods bepaalt ook of er een omgevingsvergunning nodig is, of of het werk onder een vrijstelling valt. Bij bestaande landbouwgebouwen is een dakvervanging vaak vrijgesteld van vergunning, zeker als de footprint en de hoogte niet wijzigen, maar dat is een regel met uitzonderingen per gewest en per gemeente. Vraag uw aannemer niet om deze inschatting alleen te maken: vraag het zelf na bij de gemeente of bij een architect, en zorg dat u dat antwoord op papier heeft voor de werken starten. Een aannemer die zegt dat het "wel in orde zal zijn" zonder dat te kunnen staven, laat u het risico dragen dat eigenlijk bij de vergunningverlenende overheid ligt.
In de dakwerken bestaat geen algemene verplichte erkenning zoals bij aannemers van overheidswerken. Wat wel bestaat, is de erkenning als aannemer voor overheidsopdrachten, die vooral relevant is als de loods voor een overheid of een grote instelling wordt gebouwd. Voor een gewone landbouwloods van een particuliere landbouwer speelt die erkenning meestal geen rol. Belangrijker is de erkenning als asbestverwijderaar wanneer die van toepassing is, en de vraag of de aannemer verzekerd is voor zijn burgerlijke aansprakelijkheid en voor de tienjarige aansprakelijkheid bij ernstige gebreken die de stabiliteit van het gebouw raken. Vraag het verzekeringsattest op, en controleer of de polis dekking geeft voor het type en de omvang van dit werk. Een verzekering die voor kleine dakreparaties is afgesloten, dekt niet automatisch een nieuw dak over een oppervlakte van duizenden vierkante meters.
Bij grotere landbouwloodsen met meerdere werven of meerdere aannemers tegelijk op de site, kan een veiligheidscoördinator verplicht zijn, net als bij andere bouwprojecten van een zekere omvang. Vraag uw aannemer of hij hiermee al ervaring heeft, en of hij weet wanneer die verplichting geldt. Een aannemer die dit onderwerp niet kent of wegwuift bij een werf van deze schaal, is een aannemer die de regelgeving niet volgt, en dat is geen goed teken voor de rest van het traject.
Bij een landbouwloods lopen offertes makkelijk uiteen omdat de ene aannemer rekening houdt met asbestverwijdering, steigers, en de afvoer van oud materiaal, en de andere niet. Vraag daarom een duidelijke opsplitsing: wat kost de afbraak en afvoer van het oude dak, wat kost de asbestbehandeling als die nodig is, en wat kost het plaatsen van de nieuwe felsplaten zelf. Vermeld in het lastenboek ook de te gebruiken materialen, zoals de plaatdikte en de wijze van bevestiging, zodat u appels met appels vergelijkt. Vraag ook naar referenties van vergelijkbare landbouwloodsen, en bel die referenties zelf op. Een aannemer die twintig woningdaken heeft gelegd maar nog nooit een loods van deze schaal heeft aangepakt, kan prima werk leveren, maar u moet dat dan wel bewust afwegen tegen een aannemer met specifieke ervaring in agrarische gebouwen.
De controle die u hier uitvoert, lijkt op wat wij beschrijven bij [de aansluiting op de nok](/belgie/aannemer-controleren) voor een felsdak, maar bij een landbouwloods komt de asbestvraag en de oppervlakteschaal er dus nadrukkelijk bij. Ook het traject bij [een bedrijfsgebouw](/belgie/aannemer-controleren/bedrijfsgebouw) vertoont overeenkomsten, vooral wat de omvang en de planning van de werf betreft, al is de bestemming daar meestal industrieel of commercieel in plaats van agrarisch.
Leg in het contract vast wie verantwoordelijk is voor het postinterventiedossier, het document dat na de werken aangeeft welke materialen en technieken gebruikt zijn, zodat latere werkzaamheden op het dak veilig kunnen gebeuren. Bij een landbouwloods met asbestverwijdering is dit dossier extra belangrijk, omdat het ook aangeeft of en waar er nog resten van het oude dak aanwezig zouden kunnen zijn. Vraag verder een duidelijke planning met een startdatum en een einddatum, en spreek af wat er gebeurt bij vertraging door weersomstandigheden, want een loods van grote oppervlakte ligt langer open dan een klein dak en is dus gevoeliger voor regen tijdens de werken.
Controleer ten slotte of de prijs die u krijgt het verlaagde btw-tarief correct toepast waar dat van toepassing is, en vraag na bij de aannemer op welke basis hij dat tarief hanteert. Bij landbouwgebouwen is dat niet altijd vanzelfsprekend, en een foute toepassing kan achteraf tot een naheffing leiden die niet bij de aannemer maar bij u terechtkomt.
Met het ondernemingsnummer nagekeken, de verzekering en eventuele asbesterkenning op papier, en een lastenboek dat asbest, oppervlakte en materiaal duidelijk omschrijft, kunt u een offerteronde starten die aannemers eerlijk met elkaar vergelijkt. Vraag bij twijfel een architect of een deskundige om de offertes mee te beoordelen voor u tekent.