Klikzink
Wanneer een aannemer of architect het over de brandreactie van een dak heeft, gaat het over de manier waarop het dakoppervlak zich gedraagt bij brand die van buitenaf ontstaat: door een overslaande vonk, een brandende tak of vuur uit een naburig gebouw. Dit is geen keuring die na de werken nog moet gebeuren en die de opening van uw gebouw vertraagt. Het is een eigenschap van het gekozen materiaal, die al vaststaat voordat de eerste plaat op het dak ligt. Wie zich afvraagt hoelang dit proces duurt, stelt eigenlijk de verkeerde vraag: er is geen wachttijd, wel een moment waarop het bewijs op tafel moet liggen.
Een stalen felsplaat zoals wij die leveren, heeft een brandreactieklasse die door de fabrikant is vastgelegd via classificatietesten volgens de Europese normen. Die klasse staat op de technische fiche van het product en verandert niet per werf, per dakhelling of per seizoen. Er is dus geen periode van dagen of weken waarin "de brandreactie wordt bepaald" op uw dak: dat gebeurde al, ver voor de levering, in een testlabo. Wat op de werf gebeurt, is iets anders: de aannemer moet kunnen aantonen dat het geleverde en geplaatste materiaal overeenkomt met het materiaal waarvoor die klasse is toegekend. Dat aantonen kost geen tijd van betekenis, op voorwaarde dat de juiste documenten er zijn op het moment dat ze gevraagd worden.
In de praktijk vraagt een bouwheer, een architect of een controle-instantie naar twee soorten stukken. Ten eerste het classificatierapport of de prestatieverklaring van de fabrikant, waarin de brandreactieklasse van het product staat vermeld, zoals die is vastgesteld volgens de geharmoniseerde Europese testnorm voor bouwproducten. Ten tweede, en dat wordt vaker vergeten, het bewijs dat het op de werf geleverde product identiek is aan het geteste product: dezelfde plaatdikte, dezelfde coating, dezelfde opbouw. Bij een stalen felsplaat met een organische coating op een Sendzimir verzinkte kern is die koppeling meestal eenvoudig te maken, omdat de fabrikant één samenhangend productblad aanlevert waarin materiaal en klasse samen worden vermeld.
De reden dat dit soms toch tot vertraging leidt, is niet de brandreactie zelf, maar het ontbreken van het juiste papier op het juiste moment. Een aannemer die op de werf staat met platen, maar zonder de bijhorende documentatie, kan geen twijfel wegnemen wanneer een architect of een controleur ernaar vraagt. Wij raden daarom aan om de technische fiche en de classificatie van het dakpakket al bij de bestelling op te vragen en in het werfdossier te bewaren, samen met de andere stukken die u toch al moet verzamelen, zoals de plannen en het postinterventiedossier. Zo ligt het bewijs er wanneer het gevraagd wordt, in plaats van dat er naar gezocht moet worden op het moment dat de werf al loopt.
Op de meeste particuliere werven, zoals een woning of een uitbouw, vraagt niemand actief naar de brandreactieklasse: de eis speelt vooral een rol wanneer de opdrachtgever een verzekeraar, een architect met een lastenboek, of een gemeente is die dat expliciet vastlegt. Bij projecten waar wél expliciet naar wordt gevraagd, zoals wij bespreken bij een aanbesteding voor een school of openbaar gebouw, staat de vereiste klasse meestal al in het bestek. In dat geval is er geen doorlooptijd te vrezen, zolang het gekozen materiaal vooraf op die eis is afgestemd. Het risico zit niet in de tijd die de controle in beslag neemt, maar in het te laat ontdekken dat het gekozen product niet aan de gestelde klasse voldoet — want dan moet er alsnog een ander materiaal gezocht worden, en dat kost wél weken.
Bij een dakrenovatie speelt een gelijkaardige logica, die wij uitgebreider behandelen bij de vraag wat er verandert en wat gelijk blijft bij [een dakrenovatie](/belgie/brandreactie/dakrenovatie): ook daar is de klasse van het nieuwe materiaal vooraf bekend, en gaat het er vooral om die klasse te vergelijken met wat de oorspronkelijke vergunning of het lastenboek vereist. Bij nieuwbouw is er in de meeste gevallen geen apart traject nodig, zoals wij toelichten bij de vraag waarom het dak van [een nieuwbouwwoning](/belgie/stedenbouwkundige-vergunning/nieuwbouwwoning) zelf geen aparte vergunningsvraag meer is: de brandreactie van het dakmateriaal wordt dan gewoon meegenomen in de bouwaanvraag als onderdeel van de materiaalkeuze, niet als afzonderlijke stap die apart moet worden afgewacht.
Omdat de brandreactieklasse al vastligt voordat het materiaal de werf bereikt, kunt u de plaatsing van het dak gewoon voortzetten zonder op een uitslag te wachten: er is geen labo dat op de werf nog een monster moet testen, en geen instantie die na plaatsing nog een oordeel velt over de klasse zelf. Wat u niet moet doen, is de plaatsing starten voordat u zeker weet welke klasse voor uw project vereist is. Bij een gewone woning is dat zelden een probleem, omdat er geen specifieke eis wordt opgelegd buiten de algemene regels van de brandveiligheid. Bij een gebouw waar een architect, een veiligheidscoördinator of een verzekeraar wel een minimumklasse voorschrijft, is het verstandig om dat cijfer te kennen vóór de bestelling van het materiaal, niet erna.
Een tweede punt waar wel enige tijd in kan zitten, is de afstemming tussen het dakmateriaal en de onderliggende opbouw: isolatie, dampscherm en drager spelen mee in hoe een dakpakket als geheel zich gedraagt bij brand, ook al gaat de klasse van de dakbedekking specifiek over het buitenoppervlak. Wanneer een architect voor een volledige pakketbeoordeling vraagt in plaats van enkel de klasse van de toplaag, kan dat overleg tussen leverancier, aannemer en architect wel enkele dagen in beslag nemen — niet omdat er een test loopt, maar omdat verschillende partijen hun documentatie moeten samenbrengen. Dat is precies waarom wij aanraden om deze vraag vroeg in het traject te stellen, liefst al bij de materiaalkeuze, in plaats van wanneer de werf al bezig is.
Vraag bij de bestelling van uw dakbedekking de technische fiche en de classificatie van het product op, en bewaar die samen met uw werfdossier. Ga bij projecten met een architect of een specifiek lastenboek vooraf na welke brandreactieklasse vereist is, zodat de materiaalkeuze daarop is afgestemd voordat de platen geleverd worden. Zo verloopt de plaatsing zonder onderbreking, en hoeft u tijdens de werken niet meer stil te staan bij deze stap.