Klikzink
Wie een bestaand dak vervangt door een nieuwe opbouw met stalen felsplaten, verandert niet alleen het dakvlak. De ingreep raakt meteen drie dossiers die bij een renovatie altijd samen op tafel liggen: de premie die u aanvraagt, de isolatie-eis waaraan de nieuwe schil moet voldoen, en de vraag of er een vergunning nodig is. Dat is het verschil met nieuwbouw, waar het K-peil en het S-peil vanaf de tekentafel worden meegerekend voor een volledig nieuw gebouw. Bij renovatie rekent u met wat er al staat, en dat is een heel andere oefening.
Het S-peil zegt iets over de schilprestatie: hoe goed de gebouwschil als geheel isoleert en hoe weinig warmte er ongewild verloren gaat via het dak, de muren en het schrijnwerk. Het K-peil gaat een stap verder en telt ook de energieprestatie van de installaties mee. Bij een dakrenovatie verandert u rechtstreeks aan het S-peil, omdat het dak een van de grootste vlakken van de schil is. Verbetert de isolatie onder de felsplaten fors, dan daalt het S-peil, en dat werkt door in het K-peil van de hele woning.
De rekenwaarde komt niet van de felsplaten zelf, maar van de opbouw daaronder. Stalen felsbanen van 35 mm hoogte met een werkende breedte van 475 mm vormen de buitenste, waterdichte laag en dragen zelf niet bij aan de isolatiewaarde. Wat telt voor de berekening is de isolatielaag die eronder ligt, de eventuele dampscherm- en onderdaklaag, en hoe goed die aansluiten op de rest van de schil. Bij renovatie is dat een cruciaal punt: de bestaande dakstructuur bepaalt hoeveel ruimte er is voor isolatie, en die ruimte is bij een ouder dak vaak beperkter dan bij nieuwbouw.
Bij een dakrenovatie vertrekt de EPB-software niet van een blanco blad. Ze vertrekt van het bestaande gebouw, met zijn bestaande muren, vloeren en schrijnwerk, en telt daar de nieuwe dakopbouw bovenop. Is de rest van de woning matig geïsoleerd, dan kan een uitstekend geïsoleerd nieuw dak het globale S-peil wel verbeteren, maar niet altijd genoeg om aan de strengste eisen te voldoen die voor nieuwbouw gelden. Dat is een andere logica dan bij een volledig nieuwe woning, waar het dak, de muren en de vloer samen vanaf nul ontworpen worden.
Daarom gelden er voor renovatie vaak andere, op de ingreep toegespitste eisen dan voor nieuwbouw: niet noodzakelijk een volledig S-peil of K-peil voor de hele woning, maar een eis op het niveau van de vervangen bouwdelen, zoals een minimale isolatiewaarde voor het dakvlak zelf. Welke eis precies van toepassing is, hangt af van de omvang van de werken en van het gewest waarin u bouwt. Dat verschilt tussen het Vlaamse, het Waalse en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, net zoals de manier waarop elk gewest het K-peil en het S-peil beoordeelt, zoals wij uitleggen bij [de manier waarop Vlaanderen isolatie en schilprestatie beoordeelt](/belgie/k-peil-en-s-peil/vlaanderen). Vraag bij twijfel na bij de bevoegde dienst van uw gewest of uw werf onder de regels voor ingrijpende energetische renovatie valt, of onder de lichtere regeling voor eenvoudige vervanging van het dakvlak.
Het eigene aan een dakrenovatie is dat drie dossiers op hetzelfde moment beslist worden, en dat ze elkaar beïnvloeden. De premie voor dakisolatie wordt in elk gewest toegekend op basis van een minimale isolatiewaarde die u met een technisch document moet aantonen. Die isolatiewaarde is precies het cijfer dat ook meetelt in de S-peil-berekening. Een aannemer die voor de premie een dikkere isolatielaag legt dan het wettelijke minimum, verbetert dus automatisch ook uw S-peil, en dat kan het verschil maken tussen net wel en net niet voldoen aan de renovatie-eis.
Omgekeerd geldt ook het tegenovergestelde: een dak dat enkel vervangen wordt om lekkages te verhelpen, zonder extra isolatie, voldoet mogelijk niet aan de minimale eis die voor een dakrenovatie geldt, en dan valt de premie weg terwijl de vergunningsvraag alsnog gesteld moet worden. Voor het vervangen van een dakbedekking is doorgaans geen stedenbouwkundige vergunning nodig, zolang de vorm en de afmetingen van het dak niet wijzigen. Wijzigt de dakopbouw wel, bijvoorbeeld omdat de nieuwe isolatie een hogere dakrand vereist of omdat er een knik in het dakvlak ontstaat, dan verschuift het dossier naar de vergunningsplichtige categorie. Welke documenten u daarvoor precies moet voorleggen, vindt u terug bij [de documenten die nodig zijn voor het K-peil en het S-peil](/belgie/k-peil-en-s-peil/documenten).
Bij een dakrenovatie werkt vaak alleen de dakwerker op de werf, zonder dat er een architect bij het dossier betrokken is, omdat het werk op het eerste gezicht geen vergunning lijkt te vereisen. Dat is een risico: de EPB-verslaggever die het S-peil en het K-peil berekent, heeft nauwkeurige gegevens nodig over de opbouw onder de felsplaten, zoals de dikte en het type isolatiemateriaal, de aanwezigheid van een dampscherm, en de manier waarop de isolatie aansluit op de gevel en de kroonlijst. Ontbreekt die informatie, of is de uitvoering op de werf anders dan wat op papier stond, dan klopt de rekenwaarde niet met de werkelijkheid, en dat kan zowel de premie als de EPB-aangifte in de weg staan.
Voor een gewone particuliere renovatie is er geen architect verplicht als het om louter technische werken gaat zonder wijziging van de buitenafmetingen. Zodra de ingreep toch vergunningsplichtig wordt, bijvoorbeeld door een gewijzigde dakvorm, is een architect wel verplicht en wordt die vanzelf de aangewezen persoon om het S-peildossier te coördineren. Vraag in elk geval, ook zonder architect, aan uw aannemer om de gebruikte isolatiewaarden en materialen op papier te zetten. Dat document heeft u nodig voor de premieaanvraag, voor de EPB-aangifte, en later ook voor het postinterventiedossier van de woning.
Vraag bij het offertegesprek met uw aannemer niet alleen naar de prijs van de felsplaten, maar ook naar de isolatiewaarde die onder de nieuwe dakopbouw komt, en laat die waarde schriftelijk vastleggen. Ga vervolgens na, bij de energie- of klimaatdienst van uw gewest, of uw werf voldoet aan de renovatie-eis voor het dakvlak of aan een volledig S-peil, en of dat gevolgen heeft voor de vergunningsplicht. Zo weet u vóór de eerste plaat gelegd wordt welk premiebedrag u mag verwachten, welke eis geldt, en welk dossier u moet voorbereiden.