Klikzink
Wie een landbouwloods een nieuw dak van felsplaten geeft, begint niet bij de dakbedekker maar bij het dossier. Bij een loods spelen twee zaken die bij een woning meestal niet meespelen: de grote oppervlakte van het dakvlak, en het oude golfplatendak dat er vaak onder ligt. Die twee bepalen samen welke route het dossier volgt en waar de tijd in gaat zitten.
Een landbouwloods staat bijna altijd in agrarisch gebied, en dat is precies waarom de vergunningsplicht er anders werkt dan bij een woonhuis. Het vervangen van een dakbedekking op een bestaande, vergunde loods is in de drie gewesten meestal een eenvoudiger regime dan een nieuwbouw of een uitbreiding, maar de vrijstelling waarop veel aannemers rekenen, geldt niet automatisch voor elke oppervlakte en niet voor elke zone. Bij grote loodsen, en landbouwloodsen zijn vaak groot, kan de oppervlaktedrempel voor een vrijstelling overschreden zijn, of kan de ligging in een landschappelijk waardevol agrarisch gebied of een Natura 2000-zone een bijkomende voorwaarde meebrengen. De eerste stap is dus altijd nagaan wat er precies vergund is, en of de geplande werken binnen die vergunning blijven of erbuiten vallen. Dat verifieert u bij de gemeente waar de loods staat, en dat verschilt dus per gewest: in Vlaanderen kijkt u naar het Vlaams Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO), in het Waalse Gewest naar het Code du Développement Territorial (CoDT, het wetboek voor ruimtelijke ontwikkeling), en in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest naar het Brussels Wetboek van Ruimtelijke Ordening (BWRO). Landbouwloodsen komen in de praktijk zelden voor in Brussel, maar de indeling in gewesten blijft bepalend voor wie het dossier beoordeelt.
Het oude dak onder de nieuwe felsplaten is bij landbouwloodsen vaker een golfplaat met asbest dan bij een woning, simpelweg omdat veel loodsen uit de jaren zeventig en tachtig stammen. Voordat er iemand het dak op mag, moet er een asbestinventaris zijn, opgemaakt door een erkend deskundige. Die inventaris bepaalt of de platen als hechtgebonden asbest gelden, en dat bepaalt op zijn beurt welk verwijderingsproces verplicht is en welke firma dat mag uitvoeren. Dit is in de praktijk vaak de langste stap in het hele traject, langer dan de vergunning zelf, omdat de inventarisatie, de planning van de gespecialiseerde firma en de afvoer via een erkend verwerker allemaal na elkaar komen. Wie dit vooraf al laat opmeten, zodra de knoop is doorgehakt over een nieuw felsdak, wint achteraf de meeste tijd. Wij gaan dieper in op wat er in de praktijk misloopt op dit punt bij [wat er misgaat bij een landbouwloods](/belgie/landbouwloods/wat-gaat-er-mis), en die asbestvertraging staat daar met stip op één.
Als blijkt dat de werken vergunningsplichtig zijn, dan wordt de omgevingsvergunning aangevraagd bij het bevoegde gewest, via het omgevingsloket. Bij een loods die louter van dakbedekking verandert zonder de draagstructuur, de vorm of de functie te wijzigen, is de aanvraag doorgaans beperkt: een technische beschrijving van de felsplaten, een plan van het dakvlak, en de asbestinventaris als bijlage. Bij een loods die tegelijk wordt uitgebreid, hoger wordt gezet om een steilere felshelling te krijgen, of een functiewijziging krijgt (bijvoorbeeld van veestal naar opslagloods voor een neventak), wordt het dossier zwaarder: dan komt er een architect bij, mogelijk een advies van de afdeling die over de agrarische bestemming waakt, en soms een openbaar onderzoek. Als u geen vergunning nodig acht, is het wel zaak dat schriftelijk te laten bevestigen door de gemeente of het gewest, want de bewijslast dat werken vrijgesteld waren, ligt achteraf bij de eigenaar, niet bij de overheid. Welke stukken daarbij precies nodig zijn, zetten wij op een rijtje bij [welke documenten nodig zijn bij een landbouwloods](/belgie/landbouwloods/documenten).
Zodra het vergunningstraject is afgerond of de vrijstelling is bevestigd, kan de werf gepland worden. Bij landbouwloodsen werkt vaak één aannemer die zowel de asbestverwijdering als de nieuwe felsbanen plaatst, of twee gespecialiseerde firma's na elkaar. Zodra er meerdere aannemers op de werf actief zijn, of zodra er tijdelijke of mobiele werkposten zijn zoals steigers en hoogwerkers op een dak van deze omvang, moet er een veiligheidscoördinator worden aangesteld die het geheel bewaakt, van ontwerp tot uitvoering. Dat is geen formaliteit die u kunt overslaan omdat het "maar een dakvervanging" is: de coördinator stelt ook het postinterventiedossier op, het document dat na afloop bewaard blijft en dat toekomstige werken op dat dak, bijvoorbeeld onderhoud aan zonnepanelen, veiliger maakt omdat bekend is waar de klemmen van de felsplaten zitten en hoe de dakopbouw is samengesteld.
De felsplaten zelf worden, net als op de Nederlandse werven, op maat gezaagd tot de gewenste lengte en blind bevestigd met klemmen, zodat er geen doorboringen in het zichtvlak ontstaan. Bij een loods van deze schaal loont het om de sneden vooraf goed te plannen: bij een dakvlak van tientallen meters lang wil u niet halverwege een baan een las moeten maken die achteraf zichtbaar blijft. Omdat de golfplaten eronder vaak al verwijderd zijn wegens asbest, ligt het dak bij aanvang van de felswerken kaal, en dat is meteen het moment om de onderconstructie te controleren: bij landbouwloodsen is de gordingafstand soms breder dan bij woningen, en dat moet passen bij de ondersteuning die de fels-klikprofielen nodig hebben.
Bij de oplevering geldt de tienjarige aansprakelijkheid van de aannemer voor gebreken die de stabiliteit van het dak in het gedrang brengen, net als bij elk ander bouwwerk in België. Voor landbouwgebouwen die bedrijfsmatig gebruikt worden, gelden voor het btw-tarief andere regels dan voor een woning; dat hangt af van de aard van het gebouw en het gebruik, en dat checkt u samen met uw boekhouder of de aannemer, die dat doorgaans al verwerkt in de factuur. Welke instantie precies over welk onderdeel van dit traject beslist, van gemeente tot gewest tot erkende asbestdeskundige, leggen wij uitgebreider uit bij [wie erover gaat bij een landbouwloods](/belgie/landbouwloods/wie-gaat-erover).
De procedure voor een felsdak op een landbouwloods bestaat dus feitelijk uit twee parallelle sporen die u het best meteen samen opstart: het vergunningsspoor bij de gemeente of het gewest, en het asbestspoor met een erkend deskundige. Begin met een telefoontje naar de dienst omgevingsvergunningen van uw gemeente om te horen of uw werk vergunningsplichtig is, en boek in dezelfde week een asbestinventarisatie als het dak van voor de jaren negentig stamt. Wie beide sporen tegelijk aanzet, wint de meeste tijd, en kan daarna pas de aannemer voor de felsplaten vastleggen op een concrete startdatum.