Klikzink
De tienjarige aansprakelijkheid is een federale regel uit het Burgerlijk Wetboek en geldt dus overal in België op dezelfde manier. Wij lichten die basis uitgebreid toe op de pagina over [de tienjarige aansprakelijkheid bij een felsdak in België](/belgie/tienjarige-aansprakelijkheid), en herhalen dat hier niet. Wat op deze pagina wél aan de orde komt, is wat er in Vlaanderen specifiek bij komt: hoe de vergunning via het omgevingsloket verloopt, hoe de Vlaamse premies via Fluvius en Wonen in Vlaanderen zich verhouden tot de aansprakelijkheid van de aannemer, en welke rol de Vlaamse EPB-eisen spelen bij een dak met stalen felsplaten.
Wie in Vlaanderen een dak laat vervangen of een nieuwbouwdak laat aanbrengen, krijgt te maken met het Vlaams Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO), de wettekst waarop de Vlaamse vergunningsprocedure is gebaseerd. In de praktijk verloopt de aanvraag via het omgevingsloket, het digitale platform waarop een architect of aannemer de plannen indient en waarop de gemeente of, bij grotere dossiers, de deputatie of de Vlaamse overheid de aanvraag beoordeelt. Voor een gewone dakvervanging op een bestaande woning is vaak geen omgevingsvergunning nodig, maar zodra de dakvorm wijzigt, de nokhoogte verandert of het gebouw in een verkaveling of beschermd gebied ligt, is een vergunning wel vereist. Dat is een ander traject dan de tienjarige aansprakelijkheid, maar de twee raken elkaar: het vergunningsdossier en het latere postinterventiedossier vormen samen het bewijsmateriaal waarop een rechter teruggrijpt als er jaren later een geschil ontstaat over een gebrek aan het dak. Een aannemer die een felsdak legt zonder dat de vereiste vergunning is aangevraagd, loopt niet alleen het risico op een stakingsbevel, maar bemoeilijkt ook het aantonen dat het werk volgens de regels van de kunst is uitgevoerd.
In Vlaanderen lopen de premies voor dakwerken via twee kanalen: Fluvius voor wat met energie te maken heeft, zoals een tussenkomst bij dakisolatie die samen met de nieuwe dakbedekking wordt aangebracht, en Wonen in Vlaanderen voor renovatiepremies die aan de woning als geheel zijn gekoppeld. Beide instanties stellen eigen voorwaarden aan wie de premie aanvraagt, aan de erkenning van de aannemer en aan de technische specificaties van het uitgevoerde werk. Geen van beide premiestelsels heeft iets te maken met de tienjarige aansprakelijkheid: een premie die correct is uitgekeerd, zegt niets over de vraag of de aannemer aansprakelijk is als het dak binnen tien jaar lekt. Omgekeerd verandert een geschil over de tienjarige aansprakelijkheid niets aan een premie die al is toegekend. Toch is er een praktisch verband. Om een premie te krijgen, moet de bouwheer vaak facturen, technische fiches en attesten bewaren, en diezelfde documenten zijn precies wat nodig is om na een schadegeval aan te tonen wie welk werk heeft uitgevoerd en met welk materiaal. Wie de map met stukken die voor de premie is samengesteld, bewaart tot ver na afloop van de premieprocedure, heeft daarmee meteen een deel van het bewijsdossier voor de tienjarige aansprakelijkheid op orde. Voor de precieze voorwaarden en actuele bedragen verwijzen wij naar de websites van Fluvius en Wonen in Vlaanderen zelf, want die cijfers wijzigen regelmatig.
De energieprestatieregelgeving, kortweg EPB, is in Vlaanderen een eigen bevoegdheid met eigen rekenmethodes en eigen eisen aan de isolatiewaarde van het dak. Bij nieuwbouw en bij ingrijpende energetische renovatie moet de EPB-verslaggever aantonen dat het dak aan de opgelegde U-waarde voldoet, en dat raakt rechtstreeks aan de opbouw van het dakpakket waarop de felsplaten worden aangebracht. Een te dunne isolatielaag of een verkeerd geplaatste dampscherm leidt niet meteen tot een lekkage, maar kan wel tot condensvorming onder de dakbedekking leiden, en condensschade die de draagconstructie aantast, valt onder dezelfde tienjarige aansprakelijkheid als een lek door een verkeerd gelegde snede. Stel dat op een woning in Leuven een dakrenovatie wordt uitgevoerd met stalen felsplaten, en dat de EPB-verslaggever bij de oplevering een onderbreking in de isolatielaag rond de schouw signaleert die niet is herstel. Drie jaar later ontstaat daar vochtschade aan de houten dakconstructie. De discussie die dan volgt, gaat niet over de felsplaten zelf, maar over de vraag of de aannemer die de EPB-eisen kende, verplicht was die onderbreking te melden en te herstellen voordat hij de platen aanbracht. Dat is een vraag die specifiek aan de Vlaamse EPB-regelgeving hangt en die in Wallonië of Brussel met een andere verslaggeving en andere rekenmethodes zou worden beoordeeld, al is het onderliggende principe van de tienjarige aansprakelijkheid overal hetzelfde.
Bij een felsdak vallen gebreken die de stabiliteit of de waterdichtheid van het gebouw ernstig in het gedrang brengen onder de tienjarige aansprakelijkheid: een verkeerd aangebrachte klemverbinding die loskomt en waterinfiltratie veroorzaakt tot in de draagconstructie, een fout in de aansluiting bij de dakrand die tot structurele vochtschade leidt, of een verkeerde plaatsing van de banen waardoor de dakhelling niet meer volstaat om water af te voeren. Wij gaan dieper in op die technische afweging, met voorbeelden per situatie, op de pagina's over [de tienjarige aansprakelijkheid bij een dakrenovatie](/belgie/tienjarige-aansprakelijkheid/dakrenovatie) en over de aansprakelijkheid bij een dakkapel of uitbouw. Gewone slijtage van de coating na jaren blootstelling aan weer en wind, of een esthetisch mankement zoals een lichte kleurverschuiving, valt daar niet onder: dat is normaal verval, geen verborgen gebrek dat de stevigheid van het gebouw aantast. In Vlaanderen wordt die grens door de rechtbanken op dezelfde manier getrokken als in de andere gewesten; het is de federale rechtspraak over ernstige gebreken die hier de toon zet, niet een Vlaamse bijzonderheid.
Ga voor een concrete werf na of de dakvervanging vergunningsplichtig is via het omgevingsloket, en bewaar het volledige dossier van vergunning, facturen en technische fiches ook nadat een eventuele premie van Fluvius of Wonen in Vlaanderen is uitgekeerd. Vraag uw aannemer of architect uitdrukkelijk hoe de EPB-eisen zijn verwerkt in het dakpakket onder de felsplaten, en laat dat op het postinterventiedossier documenteren. Zo staat u sterk als er jaren later toch een geschil ontstaat over de tienjarige aansprakelijkheid.