Klikzink
In Nederland kent u de zorgplicht en de garantieregelingen van uw eigen brancheorganisatie, maar geen wettelijk verplichte verzekering voor de tienjarige aansprakelijkheid. In België is dat anders: wie er als aannemer optreedt en betrokken is bij een woning, is wettelijk verplicht die aansprakelijkheid te verzekeren. Dat geldt niet alleen voor Belgische aannemers. Zodra u als Nederlandse onderneming een dak plaatst, herstelt of vervangen op een gebouw dat onder de wet valt, geldt de verzekeringsplicht ook voor u. De nationaliteit van de aannemer of de plaats waar hij is ingeschreven, speelt geen rol; de plaats waar het werk wordt uitgevoerd, wel.
De achtergrond is de Belgische wet op de tienjarige aansprakelijkheid in de bouw, die verzekeraars verplicht een polis aan te bieden aan elke aannemer, architect of studiebureau dat bij de constructie van een woning betrokken is. De wet richt zich op ernstige gebreken die de stabiliteit, de stevigheid of de waterdichtheid van het gebouw in het gedrang brengen, en die zich pas jaren na de oplevering kunnen tonen. Een felsdak dat na verloop van tijd gaat lekken door een verkeerd uitgevoerde aansluiting, valt daar in de regel onder. Precies daarom wil de wetgever dat de opdrachtgever niet afhankelijk is van de vraag of de aannemer over voldoende eigen middelen beschikt op het moment dat het gebrek zich toont.
Waar Nederlandse aannemers vaak tegen aanlopen, is dat hun bestaande beroepsaansprakelijkheidsverzekering uit Nederland niet automatisch aan de Belgische eisen voldoet. Een Nederlandse polis dekt doorgaans schade tijdens de uitvoering en een beperkte periode daarna, maar niet noodzakelijk de volledige termijn en de specifieke dekkingsvoorwaarden die de Belgische wet oplegt. Het is dus niet voldoende om bij de opdrachtgever te zwaaien met een Nederlandse verzekeringspolis en te zeggen dat het wel goed zit. U moet nagaan of uw verzekeraar een polis kan afgeven die specifiek aan de Belgische wet voldoet, of u moet bij een Belgische verzekeraar of makelaar een aansluitende polis afsluiten voor het werk dat u in België uitvoert.
Een concreet voorbeeld verduidelijkt waarom dit ertoe doet. Stel dat een aannemer uit Zeeuws-Vlaanderen regelmatig daken plaatst net over de grens, in de omgeving van Gent of Antwerpen. Voor een schuurtje op het erf van een landbouwbedrijf gelden andere regels dan voor het dak van een woonhuis, zoals wij uitleggen bij [de verplichte verzekering bij een landbouwloods](/belgie/verzekering-aannemer/landbouwloods). Maar plaatst diezelfde aannemer het dak van een woning, dan valt hij zonder twijfel onder de verzekeringsplicht, ook al is hij in Nederland gevestigd en ook al voert hij het werk uit met Nederlands materiaal en Nederlandse werknemers. De Belgische opdrachtgever, of de architect die namens hem optreedt, mag en moet vragen om het bewijs van die verzekering voordat de werken van start gaan.
Wat mag de opdrachtgever precies opvragen? In de praktijk gaat het om een attest van de verzekeraar waarop de naam van de verzekerde aannemer staat, het werf-adres of een duidelijke omschrijving van het project, en de bevestiging dat de polis de tienjarige aansprakelijkheid dekt volgens de Belgische wetgeving. Een architect die het dossier begeleidt, zal dat attest doorgaans opvragen voordat hij de werken laat starten, en een notaris kan er bij de overdracht van de woning ook naar vragen. Als Nederlandse aannemer doet u er dus goed aan dit attest al klaar te hebben liggen voordat de opdrachtgever erom vraagt, in plaats van het pas te regelen wanneer de vraag concreet op tafel komt.
Er is ook een praktisch verschil in wie dit controleert en op welk moment. In Nederland is de zorgplicht vaak iets waar pas achteraf naar gekeken wordt, wanneer er een geschil ontstaat. In België ligt de nadruk op de controle vooraf: geen attest, dan in principe geen start van de werken, zeker niet bij projecten die via een architect of een studiebureau lopen. Dat verschil in volgorde verrast Nederlandse aannemers regelmatig, omdat zij gewend zijn dat verzekeringszaken meer op de achtergrond spelen. Voor de manier waarop de rest van het traject verloopt, van de eerste afspraak tot de oplevering, verwijzen we naar de stappen die wij beschrijven bij [de procedure van de verplichte verzekering](/belgie/verzekering-aannemer/hoe-loopt-de-procedure).
Een ander punt waar Nederlandse aannemers niet altijd bij stilstaan, is de combinatie met de tienjarige aansprakelijkheid van de architect of het studiebureau. Bij grotere projecten, zoals de renovatie van het dak van een appartementsgebouw, zijn meestal meerdere partijen verzekeringsplichtig: de aannemer voor zijn uitvoering, de architect voor zijn ontwerp en toezicht. Wie als dakaannemer werkt in een groter bouwteam, zoals dat kan voorkomen bij werk aan een appartementsgebouw, doet er goed aan om vooraf helder te krijgen wie welk deel van de verzekering draagt, zodat er geen gat ontstaat tussen de verschillende polissen.
De hoogte van de verplichte dekking en de precieze uitzonderingen op de wet wijzigen af en toe, en het is aan uw verzekeraar of makelaar om u te informeren over de actuele cijfers en voorwaarden. Wat niet wijzigt, is het principe: wie in België als aannemer aan een woning werkt, moet de tienjarige aansprakelijkheid verzekerd hebben, en de opdrachtgever mag daarvan het bewijs vragen voordat het werk begint. Zoek dus niet naar een vast bedrag in deze tekst, maar naar de juiste polis bij een verzekeraar die de Belgische regelgeving kent.
Voor Nederlandse aannemers die overwegen structureel in België actief te worden, is het raadzaam contact op te nemen met een Belgische verzekeringsmakelaar die ervaring heeft met buitenlandse aannemers. Die kan beoordelen of uw bestaande Nederlandse polis kan worden uitgebreid, of dat een afzonderlijke Belgische polis nodig is voor elk project. Zeker bij grotere werven, waar een architect of veiligheidscoördinator het dossier nauwgezet opvolgt, voorkomt u daarmee dat de start van de werken vertraging oploopt omdat het verzekeringsattest nog niet in orde is.
Wilt u weten welke documenten u precies moet kunnen tonen aan een Belgische opdrachtgever of architect, dan vindt u een overzicht bij de documenten die bij de verplichte verzekering horen. Wilt u eerst nagaan of het gebouw waarop u gaat werken sowieso onder de verzekeringsplicht valt, dan is het raadzaam om samen met uw opdrachtgever de aard van het project te bepalen voordat u een polis afsluit.