Klikzink
Een dakrenovatie is voor een aannemer een ander verhaal dan nieuwbouw, en dat merkt u ook aan de verzekering die erbij hoort. Bij een renovatie gaat er een bestaand dak af, komt er een nieuwe opbouw met isolatie op, en moet dat geheel weer dicht en waterdicht zijn voor het weer toeslaat. Precies op dat scharnierpunt tussen slopen en opnieuw opbouwen wordt vaak duidelijk waarom de tienjarige aansprakelijkheid van de aannemer niet zomaar een formaliteit is, maar iets dat u als opdrachtgever voor de start van het werk zou moeten checken.
De tienjarige aansprakelijkheid, in de wet ook de aansprakelijkheid voor verborgen gebreken genoemd, verplicht elke aannemer die in België werkt aan de stabiliteit of de waterdichtheid van een gebouw om die aansprakelijkheid te verzekeren. Dat geldt niet alleen bij nieuwbouw: ook bij een dakrenovatie, omdat een lekkend dak of een dak dat het dakbeschot laat doorbuigen precies het soort gebrek is waar die wet op is gemaakt. De verzekeringsplicht ligt bij de aannemer, niet bij u als bouwheer, maar u bent wel de partij die de rekening betaalt als er tien jaar na de renovatie een lek opduikt en de aannemer failliet is of niet meer bestaat. Daarom mag u vóór de start van het werk het verzekeringsattest opvragen, met de polisnummer, de dekkingsperiode en de dekking die van toepassing is op dit specifieke dak. Een serieuze aannemer heeft dat document klaarliggen; wie ontwijkend antwoordt op die vraag, geeft u meteen een signaal.
Bij een dakrenovatie spelen naast de verzekering nog twee andere zaken mee die precies op hetzelfde moment aan de orde zijn: de energiepremie en de vergunningsvraag. Wanneer een bestaand dak vervangen wordt, moet de nieuwe opbouw in de meeste gevallen voldoen aan een isolatie-eis, ook als de renovatie op zich geen vergunning nodig heeft. Die eis wordt per gewest anders gecontroleerd en is ook de basis voor de premie die u voor de renovatie kan aanvragen: zonder de juiste isolatiewaarde in het dossier valt de premieaanvraag vaak terug of geldt een lager bedrag. Vraag het actuele bedrag en de actuele isolatie-eis op bij uw energieloket in Vlaanderen, bij de Waalse premie-instantie of bij Leefmilieu Brussel, want die cijfers wijzigen jaarlijks en verschillen per gewest.
Of u voor de renovatie zelf een omgevingsvergunning nodig heeft, hangt af van wat er precies verandert. Een dakrenovatie waarbij de vorm, de hoogte of het materiaal van het dak wijzigt, valt doorgaans onder de vergunningsplicht; een renovatie die het dak in dezelfde vorm en hetzelfde materiaal herstelt, is in Vlaanderen en Wallonië vaak vrijgesteld, in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest ligt de grens net iets anders. Vraag dit na bij de gemeente of bij de fonctionnaire délégué, de gewestelijke ambtenaar die in bepaalde dossiers mee beslist, vóór u met de werken start. Een dak dat zonder vergunning is vervangen terwijl er wel een vergunning nodig was, is achteraf lastig recht te zetten, en dat heeft niets met de verzekering te maken maar staat er wel middenin: een verzekeraar kan bij schade vragen of het werk regulier is uitgevoerd.
Voor de start van de werken kan u drie dingen vragen die samen een goed beeld geven van waar u aan toe bent. Eerst het verzekeringsattest van de tienjarige aansprakelijkheid, met naam van de verzekeraar en het polisnummer, zodat u dat zelf kan nagaan bij twijfel. Vervolgens de vermelding op de factuur van het verlaagde btw-tarief waar renovatiewerken aan een woning ouder dan een bepaald aantal jaar meestal voor in aanmerking komen; de aannemer moet daarvoor zelf de voorwaarden checken en het correct vermelden, maar u mag als opdrachtgever wel zien dat het klopt. En bij een werf waar meerdere aannemers samen aan het dak werken, bijvoorbeeld de dakdekker en een tweede partij voor de isolatie of de regenwaterafvoer, is er een veiligheidscoördinator nodig die over de samenwerking waakt; vraag na wie die rol vervult en of het postinterventiedossier, het document met alle technische informatie voor later onderhoud, wordt bijgehouden en aan u overgedragen bij afronding.
Dat postinterventiedossier is bij een dakrenovatie niet zomaar een papieren verplichting. Het is het document waarin bijvoorbeeld staat welk type klikfelssysteem is toegepast, met welke fels en welke bevestigingsklemmen, zodat een volgende aannemer die over tien of twintig jaar onderhoud moet doen, weet wat er onder de platen zit zonder alles open te moeten leggen. Wie dat dossier niet ontvangt bij de oplevering, mist een stuk dat later geld en tijd kan besparen.
Bij een dakrenovatie met stalen felsplaten is het detail waar het vaakst iets misgaat de aansluiting rond doorvoeren, nokken en de rand van het dak, precies de plekken waar de verzekeraar bij een klacht als eerste naar kijkt. Een dak dat volgens de regels van het vak is uitgevoerd, met de juiste dakhelling, de juiste bevestiging en correcte sneden rond schouwen of dakramen, geeft weinig aanleiding tot discussie. Een dak waar haastig is gewerkt, geeft dat wel, en dan is het precies de tienjarige aansprakelijkheid die bepaalt wie voor het herstel opdraait. Wij leggen dat verder uit bij [de verplichte verzekering bij een felsdak in België](/belgie/verzekering-aannemer), waar het gaat over de dekking die specifiek op dit type dakbedekking van toepassing is.
Een dakrenovatie waarbij het bestaande dak eraf gaat, verschilt in dat opzicht van andere ingrepen aan een gebouw. Bij [een dakkapel of uitbouw](/belgie/verzekering-aannemer/dakkapel-of-uitbouw) gaat het om een lokale toevoeging aan een dak dat grotendeels blijft zoals het was, met een ander soort risico voor de verzekeraar. Bij een volledige dakrenovatie is het hele dakvlak nieuw, en dat betekent dat de verzekering, de premie-aanvraag en de vergunningsvraag alle drie op het volledige dak van toepassing zijn, niet op een deel ervan.
Stel dat u een dak uit de jaren zeventig laat vervangen door een nieuwe opbouw met stalen felsplaten. De aannemer breekt de oude dakbedekking af tot op het dakbeschot, brengt nieuwe isolatie aan die aan de actuele eis moet voldoen, en plaatst daarna de felsbanen. Op dat moment loopt er drie dingen tegelijk: de premieaanvraag voor de isolatie, die u meestal zelf indient met de technische gegevens die de aannemer aanlevert; de vraag of deze ingreep vergunningsplichtig is, die u vooraf bij de gemeente heeft nagevraagd; en de verzekering van de aannemer, die in werking treedt zodra er na de oplevering een gebrek opduikt dat onder de tienjarige aansprakelijkheid valt. Een lek dat na vijf jaar ontstaat omdat een sluiting rond een dakraam niet goed is uitgevoerd, is typisch een geval waarbij die verzekering aangesproken wordt.
Om dat traject soepel te laten verlopen, is het verstandig om vóór de start van de werken het verzekeringsattest, de offerte met btw-vermelding en de naam van de veiligheidscoördinator op te vragen, en de vergunningsvraag en de premievoorwaarden na te gaan bij uw gemeente en het gewestelijke energieloket. Zo weet u bij de start van de dakrenovatie precies waar u aan toe bent, en heeft u bij een gebrek na de oplevering het bewijs in handen dat u nodig heeft.