Klikzink
Wanneer u in België een dak laat plaatsen door een aannemer, komt u vroeg of laat de verplichte verzekering van de tienjarige aansprakelijkheid tegen. Deze pagina gaat over de procedure zelf: wie welke stap zet, in welke volgorde dat gebeurt, en waar de tijd in zit. Wat de verzekering precies dekt en voor welk soort werk ze verplicht is, leest u bij [de verplichte verzekering bij een felsdak in België](/belgie/verzekering-aannemer). Hier houden we het bij het traject: van de eerste offerte tot de oplevering, en wat er daarna nog jarenlang blijft doorlopen.
De procedure begint niet op de werf, maar al bij de offerte. Een aannemer die structurele werken uitvoert -- denk aan een nieuwe dakstructuur, een draagconstructie voor een dakkapel, of werk dat de stabiliteit van het gebouw raakt -- moet vóór de start van de werken een verzekering tienjarige aansprakelijkheid hebben afgesloten. Dat gebeurt niet per werf apart bij elke opdracht: de meeste aannemers hebben een jaarpolis lopen bij hun verzekeraar, die alle werven van dat jaar dekt. Wat wél per werf gebeurt, is de melding: de aannemer meldt de specifieke werf aan bij de verzekeraar, met de waarde van de werken en de aard van het project. Die melding is het moment waarop de verzekeraar toetst of de dekking van toepassing is en onder welke voorwaarden.
De aannemer is de partij die de verzekering afsluit en die de melding doet. Hij is ook de partij die het attest van dekking aflevert aan de opdrachtgever, meestal samen met de offerte of bij de ondertekening van het contract. Dat attest vermeldt de polis, de verzekeraar, en de periode van dekking. Het is geen document dat u zelf ergens moet indienen bij een overheidsinstantie: de tienjarige aansprakelijkheidsverzekering loopt via de privaatrechtelijke band tussen aannemer en verzekeraar, en de opdrachtgever staat daarbuiten totdat er een schadegeval is.
Daar zit een verschil met de omgevingsvergunning, waar u als opdrachtgever wel zelf een dossier indient bij de gemeente of bij het gewest. Bij de verzekering is uw rol die van controleur vooraf: u vraagt het attest op, u checkt of het klopt, en u bewaart het bij het dossier van de werf. Bij een dakrenovatie waarbij de bestaande dakstructuur wordt vervangen, is dat attest net zo relevant als bij nieuwbouw, zoals ook blijkt uit wat wij beschrijven bij [de verplichte verzekering bij een dakrenovatie](/belgie/verzekering-aannemer/dakrenovatie). De procedure verandert niet naargelang het type gebouw; wat verandert, is of de werken zwaar genoeg zijn om onder de verplichting te vallen.
In de praktijk zit de vertraging niet in het afsluiten van de polis zelf -- die loopt vaak al het hele jaar -- maar in twee andere momenten. Het eerste is de opvraging van het attest: veel opdrachtgevers vragen er pas naar wanneer de werf al gepland staat, en dan moet de aannemer nog een specifieke melding doen bij zijn verzekeraar voor die werf. Dat kan enkele dagen duren, zeker als de waarde van de werken nog moet worden vastgesteld op basis van de definitieve offerte. Vraag het attest daarom liever bij de ondertekening van het contract dan pas bij de start van de werken.
Het tweede moment waar tijd in zit, is een schadegeval na de oplevering. De tienjarige aansprakelijkheid dekt gebreken die zich pas jaren later openbaren, zoals een lekkage die ontstaat door een verkeerd geplaatste fels of een onderliggende constructiefout. Wanneer u zo'n gebrek vaststelt, meldt u dat aan de aannemer en aan zijn verzekeraar. Die laatste stuurt doorgaans een expert langs om de oorzaak te onderzoeken voordat er tot uitkering wordt overgegaan. Die expertise-fase is de langste stap in het hele traject, en de duur ervan hangt af van de complexiteit van het gebrek en van hoe snel de partijen toegang geven tot de werf.
Als opdrachtgever heeft u het recht om, voordat de werken beginnen, het attest van de tienjarige aansprakelijkheidsverzekering op te vragen bij uw aannemer. Een aannemer die structurele werken uitvoert zonder geldige verzekering is in fout, en dat attest is uw enige manier om dat vooraf te controleren. Vraag concreet naar de naam van de verzekeraar, het polisnummer, en de bevestiging dat de werf waarvoor u een contract tekent, effectief onder die polis valt. Een algemene verklaring dat de aannemer "verzekerd is" is niet voldoende; u wilt de koppeling met uw eigen werf.
Bij grotere projecten, zoals een appartementsgebouw of een bedrijfsgebouw, is het gebruikelijk dat de architect of de veiligheidscoördinator dit mee opvolgt en het attest opneemt in het lastenboek of in het postinterventiedossier. Bij een eengezinswoning met een dakrenovatie of een dakkapel ligt die verantwoordelijkheid vaker rechtstreeks bij u als bouwheer, en is het des te belangrijker om er zelf naar te vragen. Hetzelfde geldt trouwens voor een carport of luifel, zoals wij toelichten bij [de verplichte verzekering bij een carport of luifel](/belgie/verzekering-aannemer/carport): ook bij kleinere bijgebouwen loont het om het attest te vragen zodra de constructie een dragende functie heeft.
Naast het attest zelf mag u ook vragen naar de verzekerde waarde van de werken en naar eventuele uitsluitingen in de polis. Sommige polissen sluiten bepaalde technieken of materialen uit, of hanteren een plafond dat lager ligt dan de waarde van uw werf. Dat is iets wat u beter vooraf weet dan achteraf, op het moment dat er een schadegeval is en blijkt dat de dekking niet volstaat.
Een vraag die vaak terugkomt, is wat er gebeurt als de aannemer failliet gaat of zijn activiteiten stopt binnen de tienjarige periode. De verzekering tienjarige aansprakelijkheid is precies daarvoor bedoeld: de polis blijft de dekking bieden voor de werken die tijdens de looptijd van de polis zijn uitgevoerd, ook als de aannemer zelf niet meer bestaat. Dat is een van de redenen waarom de wetgever deze verzekering verplicht heeft gemaakt: als bouwheer blijft u niet zonder verhaal zitten wanneer de aannemer van het toneel verdwijnt. U richt zich dan tot de verzekeraar met het polisnummer dat op het attest stond, en dat is precies waarom het bewaren van dat document, jaren na de oplevering, geen overbodige formaliteit is.
Vraag bij elke offerte voor structurele dakwerken meteen om het attest van de tienjarige aansprakelijkheidsverzekering, met polisnummer en de bevestiging dat uw werf erin is opgenomen. Bewaar dat attest samen met de offerte, het contract en, indien van toepassing, het postinterventiedossier. Zo staat u sterk, niet alleen bij de start van de werken, maar ook jaren later als zich onverwacht een gebrek voordoet.