Klikzink
Wie in Wallonië bouwt, verbouwt of een dak vervangt, krijgt te maken met de watertoets: de beoordeling of een project de waterhuishouding op en rond het perceel verstoort. Een dak telt daarbij mee als verharde oppervlakte, ook al ligt het hoog boven de grond. Regenwater dat op een dak valt, kan namelijk niet in de bodem infiltreren, en moet dus ergens anders naartoe: naar de riolering, naar een gracht, of naar een opvangsysteem op het eigen perceel. Hoe groter het dakoppervlak, hoe zwaarder dat meetelt in de beoordeling van uw dossier.
In Wallonië verloopt de vergunningsaanvraag via het Code du Développement Territorial, afgekort CoDT, het Waalse wetboek dat de ruimtelijke ordening en de vergunningsprocedures regelt. Dat is een ander kader dan het Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening of het Brusselse Wetboek van Ruimtelijke Ordening, en de terminologie, de formulieren en de bevoegde instanties verschillen dan ook. Wie op zoek gaat naar informatie over de watertoets moet dus weten in welk gewest het perceel ligt, want de regels van de buren zijn niet zomaar overdraagbaar. Wij hebben de algemene werking van de watertoets en de rol van verharde oppervlakte al toegelicht op de pagina over [de watertoets en verharde oppervlakte bij een felsdak in België](/belgie/watertoets); op deze pagina gaan we in op wat daarbij typisch Waals is.
In het Waalse Gewest wordt een aanvraag voor een omgevingsvergunning of stedenbouwkundige vergunning in de meeste gevallen behandeld door de gemeente, via de dienst stedenbouw. Bij grotere of gevoeligere projecten, of wanneer het perceel in een overstromingsgevoelig gebied ligt, komt de fonctionnaire délégué in beeld: de gewestelijke ambtenaar die namens het Waalse Gewest over bepaalde vergunningsaanvragen adviseert of beslist. Die naam duikt regelmatig op in de correspondentie rond een dossier, en het is goed te weten dat het om één ambtenaar gaat met een specifieke rol, niet om een dienst.
Binnen het CoDT is de watertoets geen apart formulier dat u los indient, maar een onderdeel van de beoordeling van de vergunningsaanvraag zelf. De gemeente of de fonctionnaire délégué kijkt naar de kaarten van overstromingsgevoelige gebieden, naar de afwatering van het perceel, en naar de manier waarop het regenwater van het nieuwe of vernieuwde dak wordt opgevangen en afgevoerd. Ligt het perceel in of nabij een gebied met een verhoogd overstromingsrisico, dan wordt vaak gevraagd om een uitgebreidere onderbouwing, of om bufferbekkens en infiltratievoorzieningen die het extra debiet compenseren.
Bij een dakrenovatie met stalen felsplaten verandert het dakoppervlak zelf doorgaans niet: de contouren van het dak blijven gelijk aan de bestaande situatie, en dan verandert er in principe niets aan de berekening van de verharde oppervlakte. Dat ligt anders wanneer de vervanging samengaat met een uitbreiding, een dakopbouw, of een wijziging van de dakhelling die het effectieve grondvlak van het dak vergroot. Ook het plaatsen van dakkapellen of een bijgebouw met een eigen felsdak telt mee, en die situaties behandelen we uitgebreider op de pagina's over [de watertoets en verharde oppervlakte bij een dakrenovatie](/belgie/watertoets/dakrenovatie) en over [de watertoets en verharde oppervlakte bij een dakkapel of uitbouw](/belgie/watertoets/dakkapel-of-uitbouw).
Waar het in de Waalse context vooral op aankomt, is de manier waarop het water van het dak wordt afgevoerd. Een aannemer die een felsdak plaatst met een dakhelling vanaf zes graden, kan het water via de klassieke dakgoot naar de riolering leiden, maar in veel Waalse gemeenten wordt gevraagd, of soms opgelegd, om een deel van het hemelwater eerst op te vangen in een regenwaterput of te laten infiltreren op het perceel zelf. Dat heeft niets te maken met het materiaal van het dak, wel met het feit dat elk vierkante meter dakoppervlak bijdraagt aan de totale hoeveelheid water die van het perceel moet weg, en dat de gemeente daarop stuurt via de vergunningsvoorwaarden.
Naast de vergunning zelf speelt in Wallonië ook een eigen premiestelsel en een eigen energieprestatieregeling, los van wat in Vlaanderen of Brussel geldt. Voor werken aan het dak, zoals een dakrenovatie met bijkomende isolatie, kan een premie van het Waalse Gewest van toepassing zijn, vaak gekoppeld aan voorwaarden over de isolatiewaarde en de manier van uitvoering. Omdat de voorwaarden en de bedragen van die premies jaarlijks kunnen wijzigen, en omdat ze afhankelijk zijn van het type gebouw en het type werk, verwijzen wij daarvoor naar de energie- en klimaatdiensten van de Service Public de Wallonie, waar de actuele regeling en de aanvraagprocedure te vinden zijn.
Ook de energieprestatieregelgeving, in Wallonië gekend onder de noemer PEB, wijkt af van de Vlaamse EPB-eisen en de Brusselse EPB-regeling. Bij een dakrenovatie die onder de vergunningsplicht valt, of bij nieuwbouw, moet het dak voldoen aan de geldende isolatienormen van dat PEB-kader. Een felsdak van stalen felsplaten wordt daarbij niet apart beoordeeld als materiaal, wel als onderdeel van de volledige dakopbouw inclusief isolatie en onderconstructie, en het is die volledige opbouw die aan de PEB-eisen moet voldoen.
Voor een aannemer of bouwheer die in Wallonië een felsdak plant, betekent dit concreet dat de watertoets al vroeg in het traject moet worden meegenomen, bij voorkeur al bij het opstellen van het lastenboek. Wanneer het dakoppervlak toeneemt door een uitbreiding, is het aan te raden om vooraf bij de gemeente te informeren of er een verplichting tot buffering of infiltratie geldt, en of er een advies van de fonctionnaire délégué nodig is. Dat voorkomt dat een dossier tijdens de beoordeling wordt teruggestuurd omdat de afwatering van het hemelwater onvoldoende is uitgewerkt.
De uitvoering zelf, met stalen felsplaten van 0,55 mm dik, een fels van 35 mm en een werkende breedte van 475 mm, verandert niets aan de wettelijke verplichtingen rond de watertoets: die gelden voor het gebouw en het perceel, niet voor het gekozen dakmateriaal. Wel is het raadzaam om de afvoer van het dak, de dakgoten en eventuele infiltratie- of buffervoorzieningen af te stemmen met de aannemer die de felsplaten plaatst, zodat de technische uitvoering aansluit op wat in de vergunning is vastgelegd.
Wij leveren onze felsplaten vanuit Ede, op maat tot 8000 mm, en werken samen met aannemers en dakdekkers in heel België, ook over de gewestgrenzen heen. Voor de inhoudelijke beoordeling van de watertoets en de verharde oppervlakte in uw dossier blijft de gemeente, en waar nodig de fonctionnaire délégué, de aangewezen instantie. Neemt u contact met ons op voor de technische specificaties en de levering van de felsplaten, dan begeleiden wij u graag verder in het praktische traject van bestelling tot plaatsing op de werf.