Klikzink
Wie een bestaand dak vervangt door een nieuw felsdak, krijgt met drie zaken tegelijk te maken: een mogelijke premie, een isolatie-eis vanuit de energieregelgeving, en de vraag of er een vergunning nodig is. Die drie hangen samen, maar ze worden elk apart beoordeeld, door een andere instantie, met andere criteria. Wie ze door elkaar haalt, loopt het risico dat de premieaanvraag wordt afgewezen omdat de isolatiewaarde net niet volstaat, of dat de aannemer al begonnen is voordat duidelijk was of er een melding nodig was. Op deze pagina leggen we uit hoe die drie zich tot elkaar verhouden bij een dakrenovatie, en waar u telkens het actuele bedrag of de actuele eis opzoekt.
Een dakrenovatie is een ander geval dan nieuwbouw of een aanbouw, omdat er iets afgaat voordat er iets bijkomt. Het oude dak wordt volledig verwijderd tot op de dakstructuur, en pas dan komt het nieuwe felsdak erop, met isolatie ertussen. Dat is precies het punt waarop de premie-instantie en de energieregelgeving allebei kijken: is dit een vervanging van de dakbedekking, of een ingreep die zwaar genoeg is om als volledige renovatie te gelden? Dat onderscheid bepaalt welke isolatiewaarde gehaald moet worden, en soms ook welk premiebedrag van toepassing is.
Elk gewest kent een eigen premiestelsel voor dakisolatie en dakrenovatie, met een eigen uitvoerende instantie. In Vlaanderen is dat het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA), in het Waalse Gewest de Service Public de Wallonie (SPW) Energie, en in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Leefmilieu Brussel. Elk van die instanties publiceert de voorwaarden en het actuele bedrag op de eigen website, en dat is ook de enige plek waar u het bedrag met zekerheid vindt. Een bedrag dat u ergens anders leest, in een folder van een aannemer of op een forum, kan verouderd zijn: de premiebedragen worden regelmatig herzien, meestal jaarlijks, en soms tussentijds.
Wat de drie gewesten gemeen hebben, is dat de premie voor dakisolatie bijna altijd gekoppeld is aan een minimale isolatiewaarde die u moet halen om er überhaupt voor in aanmerking te komen. Die eis staat los van de premie zelf en volgt uit de energieprestatieregelgeving. Met andere woorden: zelfs als u geen premie aanvraagt, moet uw nieuwe dak bij een ingrijpende renovatie meestal toch aan die isolatie-eis voldoen. De premie is dus een extra, geen vervanging van de verplichting.
Een tweede punt waarin de gewesten van elkaar verschillen, is de manier waarop u aanvraagt. In Vlaanderen loopt dat via een online formulier bij VEKA, waarbij u facturen en soms een EPB-verslag moet opladen. In het Waalse Gewest werkt SPW Energie met een eigen aanvraagformulier en soms met voorwaarden die gekoppeld zijn aan het inkomen van de aanvrager. In Brussel hanteert Leefmilieu Brussel weer een eigen systeem, met eigen bijlagen. Wie in de ene aanvraagprocedure de documenten van een ander gewest gebruikt, komt bedrogen uit: de formulieren zijn niet uitwisselbaar.
De isolatie-eis bij een dakrenovatie is in essentie in de drie gewesten gelijk qua principe, al verschillen de exacte waarden en de manier waarop ze berekend worden. Zodra u een dak vervangt over een oppervlakte die groter is dan een bepaalde drempel, geldt de eis als voor nieuwbouw: u moet een minimale warmteweerstand halen. Bij kleinere herstellingen, waarbij alleen een deel van de dakbedekking wordt vervangen zonder dat de onderliggende structuur wordt aangepakt, kan de eis lichter zijn of zelfs niet van toepassing. Het is daarom belangrijk om vooraf te laten vastleggen, bijvoorbeeld door de architect of de EPB-verslaggever, onder welk regime uw werk valt.
Bij een felsdak is dat niet anders dan bij een dak met een andere bedekking: de fels van 35 mm en de stalen platen zelf isoleren niet, dat doet de isolatielaag die eronder wordt aangebracht. De keuze voor felsplaten verandert dus niets aan de isolatie-eis zelf, wel aan de opbouw: omdat de platen blind bevestigd worden met klemmen en het geheel vanaf een dakhelling van zes graden toepasbaar is, is er meestal voldoende ruimte om de isolatie in één laag onder de fels te leggen zonder de nokhoogte drastisch te verhogen. Dat is een praktisch voordeel bij een renovatie waarbij de bestaande dakstructuur behouden blijft.
Of een dakrenovatie vergunningsplichtig is, is een vraag die apart van de premie en de isolatie-eis beantwoord moet worden, en die we uitgebreider behandelen bij [wie er mee beslist over uw dakrenovatie](/belgie/dakrenovatie/wie-gaat-erover). Kort gezegd: als de vorm, de hoogte of het volume van het dak niet wijzigt, en er komen geen nieuwe dakvlakramen of een dakkapel bij, dan is een dakrenovatie in de meeste gevallen vrijgesteld van vergunning of melding, in alle drie de gewesten. Zodra er wel iets aan de vorm verandert, bijvoorbeeld omdat de nieuwe isolatie een paar centimeter hoger komt dan de oude en de dakrand daardoor verschuift, kan dat al genoeg zijn om een melding of een omgevingsvergunning te vereisen. Dat is geen theoretisch punt: bij een dakrenovatie waarbij de isolatiedikte flink toeneemt om aan de nieuwe eis te voldoen, verschuift de nokhoogte soms net genoeg om de vrijstelling te verliezen.
Daarom is de volgorde die wij aanraden: eerst laten vaststellen of de gewenste isolatiedikte een vergunningsplicht doet ontstaan, dan pas de premie aanvragen. Wie eerst de premie aanvraagt en pas achteraf ontdekt dat er een melding nodig was, riskeert een bouwstop of een discussie met de gemeente over een werk dat al uitgevoerd is. Dat risico geldt trouwens niet alleen bij dakrenovatie: ook bij een gevelrenovatie met klikfels speelt de vraag of de nieuwe bekleding de gevel zichtbaar verandert, zoals wij bespreken bij [de vergunning voor gevelbekleding](/belgie/stedenbouwkundige-vergunning/gevelbekleding).
Omdat premiebedragen, isolatie-eisen en drempelwaarden jaarlijks kunnen wijzigen, raden wij aan om nooit op een bedrag uit een offerte, een oudere brochure of een online forum te vertrouwen. Raadpleeg in plaats daarvan rechtstreeks de website van de bevoegde instantie: VEKA voor Vlaanderen, SPW Energie voor het Waalse Gewest, Leefmilieu Brussel voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Daar staat niet alleen het actuele bedrag, maar ook de precieze voorwaarden waaraan uw dakrenovatie moet voldoen om ervoor in aanmerking te komen, inclusief de vereiste isolatiewaarde en de uiterste termijn voor de aanvraag. Diezelfde instanties publiceren ook simulatietools waarmee u, op basis van uw gewest, uw inkomen en de omvang van het werk, een inschatting kunt maken voordat u de aannemer een opdracht geeft.
Wij leveren de felsplaten voor uw dakrenovatie op maat vanuit Ede, tot een lengte van 8000 mm, zodat de aannemer op de werf zo weinig mogelijk sneden en overlappingen nodig heeft. Bepaal voordat u de bestelling plaatst welke isolatiedikte vereist is en of die dikte gevolgen heeft voor de vergunningsplicht, en raadpleeg pas daarna de website van uw gewestelijke instantie voor het actuele premiebedrag.