Klikzink
Wie in Vlaanderen een woning of appartement verkoopt, moet op het moment van het te koop zetten al over een geldig EPC beschikken. Dat certificaat toont de energieprestatie van het gebouw en is verplicht bij zowel verkoop als verhuur. De verantwoordelijkheid ligt bij de eigenaar: zonder geldig EPC mag de woning niet aangeboden worden, en de notaris controleert bij de aktepassering of het certificaat aanwezig is en niet verlopen. Dit systeem is typisch Vlaams: het Waalse en het Brusselse gewest kennen een vergelijkbaar principe, maar met eigen software, eigen labels en eigen erkende deskundigen. Op de algemene pagina over [de energieprestatie bij verkoop bij een felsdak in België](/belgie/epc) leggen we de grote lijnen voor de drie gewesten naast elkaar; hier gaan we dieper in op wat in Vlaanderen specifiek geldt.
In Vlaanderen wordt het EPC opgemaakt door een erkende energiedeskundige, die de gegevens invoert in de software van het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA). Dat resulteert in een energielabel van A+ tot F, samen met een energiescore uitgedrukt in kWh per vierkante meter per jaar. Dat label wordt zichtbaar in de verkoopadvertentie en is voor een koper vaak een van de eerste zaken waarop hij een woning beoordeelt. Een dak is daarbij een van de grootste posten: een groot deel van de warmteverliezen van een woning loopt via het dakvlak, en dat maakt de kwaliteit van de dakconstructie en de isolatie bepalend voor het uiteindelijke label.
Een dakrenovatie met stalen felsplaten verandert het EPC niet vanzelf. Het is niet de plaat zelf die het label optrekt, maar de opbouw daaronder: de dikte en het type isolatiemateriaal, de aanwezigheid van een onderdak, en de manier waarop koudebruggen bij de aansluiting op de nok, de dakrand of de doorvoeren zijn opgelost. Bij een volledige herbedekking is dat het moment waarop een eigenaar de isolatiedikte kan optrekken naar wat vandaag gangbaar is, en dat is precies wat het label beweegt. Wij leggen dat in detail uit op de pagina over [de energieprestatie bij verkoop bij een dakrenovatie](/belgie/epc/dakrenovatie), waar we ingaan op de U-waarde van het dak en op het bewijs dat de energiedeskundige daarvoor wil zien.
Een aannemer die het dak vernieuwt, doet er daarom goed aan om niet alleen de plaat te leveren, maar ook een dossier samen te stellen: het type isolatie, de dikte in millimeter, een foto van de opbouw vóór de sluiting van het dak, en idealiter een verklaring van de aannemer met de gebruikte materialen. Zonder dat bewijs valt de energiedeskundige terug op een forfaitaire, conservatieve inschatting, en dat werkt bijna altijd in het nadeel van de eigenaar. Wie bij verkoop het volle voordeel van een dakrenovatie op het EPC wil zien, bewaart dus de facturen en technische fiches van de isolatie en van de felsplaten, en houdt bij voorkeur ook foto's van de werf voordat het dak dicht ging.
Naast het EPC bij verkoop bestaat in Vlaanderen ook de energieprestatieregelgeving voor bouwwerken, kortweg EPB. Die eisen gelden bij nieuwbouw en bij ingrijpende energetische renovaties, en zijn dus iets anders dan het EPC bij verkoop, al hangen ze inhoudelijk sterk samen: wie voldoet aan de EPB-eisen voor het dak, bouwt meteen mee aan een beter energielabel op het moment van verkoop. Voor een dakvervanging is meestal geen omgevingsvergunning nodig als de vorm en het volume van het dak niet wijzigen, maar zodra de dakhelling verandert, een dakkapel wordt toegevoegd of het dak hoger komt te liggen, moet de eigenaar dat toetsen aan het Vlaams Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO) en desgevallend een vergunning aanvragen via het omgevingsloket, het digitale platform waarop alle Vlaamse omgevingsvergunningen worden aangevraagd en behandeld. Wie tegelijk een dakkapel of uitbouw overweegt, vindt de EPC-gevolgen daarvan op de pagina over [de energieprestatie bij verkoop bij een dakkapel of uitbouw](/belgie/epc/dakkapel-of-uitbouw).
Wie het dak isoleert of vernieuwt, komt in Vlaanderen mogelijk in aanmerking voor een premie. Die premies verlopen via twee kanalen: de energiepremies van de netbeheerder Fluvius, die vooral op isolatie en energiebesparende maatregelen gericht zijn, en de renovatiepremies van Wonen in Vlaanderen, die breder gaan en soms aan voorwaarden rond inkomen of aan een minimale energiescore gekoppeld zijn. Beide instanties werken met eigen voorwaarden over wie de premie kan aanvragen, welke facturen meetellen en welke minimale isolatiewaarde het dak moet halen om in aanmerking te komen. Omdat de bedragen en de voorwaarden jaarlijks wijzigen, en soms zelfs tijdens het jaar worden aangepast, raadpleegt u voor de actuele stand best rechtstreeks de website van Fluvius en van Wonen in Vlaanderen, of vraagt u het na bij de aannemer die de werf uitvoert; die kent doorgaans de recentste voorwaarden.
Een aandachtspunt daarbij: een premie aanvragen en het EPC bij verkoop zijn twee gescheiden trajecten met elk hun eigen bewijslast. Voor de premie moet vaak een technisch dossier met facturen en attesten worden ingediend vóór of kort na de werken; voor het EPC volstaat het dat de energiedeskundige bij het opmaken van het certificaat de juiste documentatie ter beschikking krijgt. Het is dus verstandig om na een dakrenovatie beide dossiers apart samen te stellen, en niet te veronderstellen dat het ene automatisch het andere voedt.
Bij een verkoop stelt de energiedeskundige het EPC op met een bezoek aan de woning, waarbij hij opmetingen doet en de opbouw van daken, muren en vloeren beoordeelt op basis van zichtbare kenmerken en overgelegde bewijsstukken. Voor een dak dat recent vernieuwd is met stalen felsplaten, is het raadzaam om vóór dat bezoek alle relevante documenten klaar te leggen: de technische fiche van de felsplaten met plaatdikte en coating, de fiche van de gebruikte isolatie, en bij voorkeur een verklaring van de aannemer over de opbouw van dak tot dampscherm. Zonder die stukken kan de deskundige het dak enkel visueel beoordelen, en een dak dat er van buiten nieuw uitziet, zegt niets over de isolatiewaarde die erachter schuilt.
Het EPC blijft voor een bepaalde termijn geldig, en die termijn verschilt naargelang het om nieuwbouw of om een bestaande woning gaat; de exacte geldigheidsduur en de manier waarop u een verlenging aanvraagt, vindt u op de website van het VEKA. Voor een eigenaar die een dakrenovatie plant vóór een verkoop, is het daarom zinvol om de volgorde goed te plannen: eerst de werken laten uitvoeren en het dossier met bewijsstukken samenstellen, en pas daarna het EPC laten opmaken, zodat het label de werkelijke staat van het dak weerspiegelt.
Plant u een dakrenovatie met het oog op een verkoop, dan begint u best met het samenstellen van een dossier: bewaar de facturen en technische fiches van de felsplaten en de isolatie, en vraag de aannemer om een schriftelijke bevestiging van de opbouw. Ga vervolgens na of voor uw dakwerk een omgevingsvergunning nodig is via het omgevingsloket, en informeer bij Fluvius en Wonen in Vlaanderen naar de actuele premievoorwaarden voor uw situatie. Laat het EPC pas opmaken nadat de werken voltooid zijn en het dossier compleet is, zodat de energiedeskundige de renovatie volledig kan meenemen in het label.