Klikzink
Wie een woning verkoopt of verhuurt in België, moet een energieprestatiecertificaat kunnen voorleggen. Dat certificaat, meestal het EPC genoemd, drukt de energieprestatie van de woning uit in een label en een kengetal. Op de website van deze kennisbank leggen wij bij [de energieprestatie bij verkoop bij een felsdak in België](/belgie/epc) al uit hoe dat certificaat werkt en welke rol het dak daarin speelt. Deze pagina gaat over iets anders: waar u het actuele cijfer, de actuele schaalverdeling en de actuele kostprijs van een certificaat opzoekt, en wat een dakrenovatie daar concreet aan verandert.
Het eerste dat opvalt wanneer u zich in dit dossier verdiept, is dat de drie gewesten elk hun eigen systeem hebben. Vlaanderen werkt met het EPC via het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA), het Waalse Gewest met het certificat PEB via het Service Public de Wallonie (SPW) en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest met het EPB-certificaat via Leefmilieu Brussel. De methodiek verschilt op onderdelen, de schaal van de labels verschilt, en ook de manier waarop het cijfer wordt berekend verschilt. Wat in de drie gewesten wel gelijk is: het certificaat is verplicht bij verkoop en bij verhuur, het moet worden opgemaakt door een erkende deskundige, en het moet zichtbaar zijn in elke advertentie voor het pand. Zoek dus nooit één Belgisch EPC-cijfer op, maar altijd het cijfer van het gewest waarin de woning ligt.
Omdat de exacte labelgrenzen, de kengetallen en de kostprijs van een certificaat regelmatig worden aangepast, noemen wij hier bewust geen bedragen of percentages. Die informatie vindt u het snelst en het meest actueel bij de bron zelf. In Vlaanderen is dat de website van het VEKA, waar u ook de lijst van erkende energiedeskundigen terugvindt. In het Waalse Gewest raadpleegt u de pagina's van het SPW over de certification PEB, en in Brussel de website van Leefmilieu Brussel. Op elk van die drie plaatsen staat niet alleen het actuele tarief van een certificaat, maar ook de huidige indeling van de labels, van het beste tot het slechtste energieniveau. Een notaris of vastgoedmakelaar die met het dossier meewerkt, kan u ook altijd naar de juiste, actuele pagina doorverwijzen, maar de gewestelijke instantie blijft de enige bron die u zonder twijfel kunt vertrouwen.
De erkende deskundige die het certificaat opmaakt, komt ter plaatse en verzamelt gegevens over de schil van de woning: de muren, de vloeren, de beglazing, de verwarmingsinstallatie en het dak. Voor dat laatste onderdeel is het bewijsmateriaal cruciaal. Een deskundige rekent niet met wat u vertelt, maar met wat u kunt aantonen. Bij een dakrenovatie met stalen felsplaten betekent dat concreet: de deskundige wil de opbouw van het dak kennen, van de draagstructuur tot de afdichting, en vooral de isolatiewaarde die daaronder ligt. Het felssysteem zelf, met een fels van 35 millimeter en een plaatdikte van 0,55 millimeter, is geen isolerend materiaal; het is de waterdichte afwerking die boven de isolatie ligt. Wat het certificaat dus verandert, is niet het dakbedekkingsmateriaal op zich, maar de volledige dakopbouw die door de renovatie is aangepakt.
Stel dat een woning in het Waalse Gewest wordt verkocht en het dak enkele jaren eerder werd vervangen. De eigenaar liet destijds de oude leien vervangen door stalen felsbanen op maat, tot 8000 millimeter lang, blind bevestigd met klemmen zodat er geen doorboringen in het dakvlak zitten. Bij die gelegenheid werd ook de isolatie tussen de dakspanten vernieuwd. Voor het certificat PEB maakt dat een reëel verschil in het eindresultaat, maar alleen als de eigenaar dat kan bewijzen. De deskundige aanvaardt facturen van de aannemer, technische fiches van de gebruikte isolatie, en idealiter ook foto's die tijdens de werken zijn gemaakt van de isolatielaag vóór die werd afgedekt. Zonder dat bewijs valt de deskundige terug op een conservatieve inschatting, gebaseerd op de bouwperiode van de woning, en dat pakt vaak ongunstiger uit dan de werkelijke toestand.
Dit is meteen de reden waarom wij op deze site keer op keer aanraden om het bewijsdossier van een dakrenovatie zorgvuldig te bewaren. Niet alleen voor de tienjarige aansprakelijkheid van de aannemer, en niet alleen voor het postinterventiedossier dat bij een omgevingsvergunning kan horen, maar ook voor het moment waarop het pand wordt verkocht of verhuurd. Een map met facturen, technische fiches en foto's van de werken in uitvoering is voor een energiedeskundige het verschil tussen een label dat de werkelijke kwaliteit van het dak weergeeft en een label dat op veronderstellingen berust.
Ook in Vlaanderen speelt dit bewijsprincipe een rol, al werkt het EPC daar met een iets andere opbouw van het kengetal. Een woning in Vlaanderen waarvan het dak werd vernieuwd met felsplaten en een nieuwe isolatielaag, krijgt bij de opmaak van het EPC een gunstiger resultaat voor het onderdeel dakisolatie, op voorwaarde dat de deskundige de dikte en het type isolatiemateriaal kan vaststellen. Ook hier geldt: de deskundige meet niet altijd zelf de dikte van de isolatie als die al is afgewerkt, dus documentatie van vóór de afwerking is goud waard. Wie tijdens de werken enkele duidelijke foto's neemt van de isolatie tussen de spanten, met een meetlint erbij voor de dikte, bouwt zelf het bewijs op dat de deskundige nodig heeft.
In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest ligt de nadruk van het EPB-certificaat sterk op de globale energieprestatie van het gebouw, inclusief verwarming en ventilatie, maar ook daar telt de kwaliteit van de dakisolatie mee als een van de grootste factoren. Een dak is doorgaans het onderdeel van de gebouwschil waar het grootste energieverlies optreedt wanneer de isolatie ontbreekt of verouderd is, en waar de grootste winst te halen is wanneer die isolatie wordt vernieuwd. Dat verklaart ook waarom veel eigenaars die een dakrenovatie plannen, dat moment gebruiken om meteen ook de isolatie te verbeteren, ook wanneer het felssysteem zelf nog niet aan vervanging toe was.
Wat het certificaat niet doet, is rekening houden met de esthetische of technische kwaliteit van het dakbedekkingsmateriaal zelf. Een felsdak met een organische coating op een Sendzimir verzinkte plaat, geleverd vanuit Ede, oogt en presteert mechanisch beter dan een verouderde bedekking, maar dat vertaalt zich niet rechtstreeks in het energielabel. Wat wél meetelt, is of de vernieuwing van het dak gepaard ging met een vernieuwing van de isolatie, en of dat aantoonbaar is. Precies daarom loont het om, zoals wij uitleggen bij [de energieprestatie bij verkoop bij een dakrenovatie](/belgie/epc/dakrenovatie), het bewijsdossier van een renovatie apart en compleet te bewaren, los van de facturen voor de dakbedekking zelf.
Wanneer u een certificaat laat opmaken, is het dus nuttig om vooraf een map samen te stellen: de omgevingsvergunning of melding als die van toepassing was, de facturen van de aannemer, de technische fiches van de gebruikte isolatie, en foto's van de werken vóór de dakbedekking werd aangebracht. Met dat dossier in de hand kan de energiedeskundige een label toekennen dat de werkelijke toestand van de woning weergeeft, in plaats van een conservatieve schatting. En voor het actuele bedrag van het certificaat, de geldende labelgrenzen en de lijst van erkende deskundigen in uw gewest raadpleegt u het best rechtstreeks de website van het VEKA, het SPW of Leefmilieu Brussel, want dat zijn de enige bronnen die steeds up-to-date zijn.
Wie op korte termijn een dakrenovatie plant en tegelijk wil zorgen voor een goed energielabel bij een latere verkoop, doet er dus goed aan om nu al het bewijsdossier op te bouwen: facturen bewaren, foto's nemen tijdens de werken, en technische fiches van de isolatie en de dakbedekking apart klasseren. Zo staat u sterk wanneer de energiedeskundige langskomt, en weet u meteen waar u het actuele tarief en de geldende labelindeling van uw gewest terugvindt.