Klikzink
Bij een nieuwbouwwoning ligt op het moment dat de eerste spade de grond raakt, al veel vast. De architect heeft het ontwerp getekend, de EPB-verslaggever heeft de aangifte voorbereid, en de omgevingsvergunning is verleend. Het dak is daarbij geen bouwkundige verrassing maar een keuze die al in de ontwerpfase is gemaakt: hellingshoek, materiaal, kleur en de manier van bevestigen staan in het dossier. Dat is een fundamenteel verschil met een verbouwing waarbij het dak pas tijdens de uitvoering wordt bijgestuurd. Voor de ABR-verzekering, de verzekering Alle Bouwplaats Risico's die schade tijdens de bouw dekt, betekent dit dat de verzekeraar bij een nieuwbouwwoning met veel meer zekerheid kan werken dan bij een renovatie: het risico is vooraf bekend en beschreven, in plaats van in te schatten op basis van een bestaande, soms onduidelijke, situatie.
De ABR-polis bij nieuwbouw wordt doorgaans afgesloten door de bouwheer, dat is bij een particuliere woning meestal de opdrachtgever zelf, of door de hoofdaannemer als die de coördinatie van de werf op zich neemt. Bij een sleutel-op-de-deurwoning is het gebruikelijk dat de aannemer de polis afsluit en de kost doorrekent in de aanneemsom; bij een woning die in eigen beheer wordt gebouwd met verschillende onderaannemers, ligt die verantwoordelijkheid vaak bij de bouwheer. Wie welke rol speelt, staat meestal beschreven in het lastenboek, en het is de moeite waard om dat bij de start van de werf na te vragen in plaats van ervan uit te gaan dat het wel geregeld is. Een polis die niemand heeft afgesloten, valt pas op als er al schade is, en dan is het te laat.
Bij een dakkapel of een tuinhuis, zoals wij bespreken bij [de ABR-verzekering bij een dakkapel of uitbouw](/belgie/abr-verzekering/dakkapel-of-uitbouw) en bij [de ABR-verzekering bij een bijgebouw of tuinhuis](/belgie/abr-verzekering/bijgebouw), gaat het om een ingreep in een bestaand gebouw: er is al een dak, een gevel, een interieur dat tegen weersinvloeden beschermd moet blijven terwijl er wordt gewerkt. Bij een nieuwbouwwoning is dat anders. Zolang de ruwbouw nog niet overdekt is, ligt de volledige constructie open voor regen, wind en eventueel vorst. Dat is geen bijzonder risico maar een normale fase van het bouwproces, en de ABR-polis is daarop ingesteld: schade aan het metselwerk door een plensbui vóór de dakdichting is precies het soort gebeurtenis waarvoor de verzekering bestaat.
Het moment waarop het dak dichtgaat, is daarom een belangrijk ijkpunt in de uitvoering, niet in de vergunning. De stedenbouwkundige kant van de zaak is bij nieuwbouw al afgehandeld: het dakvolume, de hellingshoek en het materiaal zijn onderdeel van de vergunningsaanvraag geweest, zoals wij toelichten bij [de stedenbouwkundige vergunning voor een nieuwbouwwoning](/belgie/stedenbouwkundige-vergunning/nieuwbouwwoning). Wat de ABR-verzekering betreft, gaat het niet om de vraag of het dak mag, maar om de vraag hoelang het openligt en wat er in die periode gebeurt. Een felsdak met stalen felsbanen wordt drooggelegd zodra de gordingen of de dakplaten liggen, en vanaf dat moment daalt het waterschaderisico aanzienlijk. Een planning die deze fase kort houdt, is niet alleen goed voor de bouwsnelheid maar ook voor de schadelast tijdens de werf.
De ABR-polis dekt materiële schade aan de constructie die tijdens de bouw ontstaat door een onvoorzien voorval: storm, blikseminslag, een kraan die omvalt, een onderaannemer die een leiding doorboort. Ze dekt niet de kwaliteit van het uitgevoerde werk zelf. Als een felsverbinding niet vakkundig is uitgevoerd en daardoor lekt, is dat een uitvoeringsfout die onder de aansprakelijkheid van de aannemer valt, niet onder de ABR-polis. Dat onderscheid is bij nieuwbouw net zo belangrijk als bij elk ander project, en het is de reden waarom de tienjarige aansprakelijkheid van de aannemer een aanvulling is op de ABR-verzekering, niet een vervanging ervan. De ABR-polis loopt af zodra de werf is opgeleverd; de tienjarige aansprakelijkheid begint dan net te lopen en dekt ernstige gebreken die de stabiliteit of de waterdichtheid van de woning in het gedrang brengen.
Bij een nieuwbouwwoning met een felsdak van 0,55 mm Sendzimir verzinkt staal met een organische coating, blind bevestigd met klemmen, is het risico op productfalen op zich klein: het materiaal is stabiel en de bevestigingswijze is beproefd. Het risico tijdens de bouw zit vooral in de werforganisatie: hijswerk boven het dakvlak, opslag van platen op een plek waar een andere onderaannemer nog moet passeren, of een periode van stilstand tussen het plaatsen van de dakplaten en het afwerken van de felsbanen. Een goede planning beperkt die blootstelling, en de verzekeraar houdt daar bij de premieberekening rekening mee: hoe korter en overzichtelijker de kwetsbare fase, hoe gunstiger het risicoprofiel van de werf.
Bij nieuwbouw is een veiligheidscoördinator meestal verplicht zodra er meerdere aannemers op de werf actief zijn, en die coördinator speelt ook een rol bij de ABR-verzekering, al is dat niet zijn hoofdtaak. Zijn dossier, en het postinterventiedossier dat na afloop wordt opgesteld, bevat informatie over de opbouw van het dak die relevant is als er later een schadegeval wordt onderzocht: welke bevestigingswijze is gebruikt, welke platen liggen waar, en welke veiligheidsmaatregelen golden tijdens de werken. Bij een geschil over de oorzaak van waterschade, bijvoorbeeld na een storm tijdens de ruwbouwfase, is dat dossier vaak het eerste stuk dat de verzekeraar opvraagt. Het is dan ook zinvol om er bij de bouwheer op aan te dringen dat dit dossier grondig en tijdig wordt bijgehouden, in plaats van het als een administratieve formaliteit te behandelen die pas achteraf wordt ingevuld.
Het verzekerde bedrag van een ABR-polis bij nieuwbouw wordt doorgaans berekend op basis van de volledige aanneemsom van de ruwbouw en de afwerking, en dat bedrag verschilt dus sterk van project tot project. Een vast richtbedrag noemen heeft weinig zin, omdat de premieberekening ook afhangt van de duur van de werf, de ligging en het schadeverleden van de aannemer. Vraag bij de verzekeraar of de makelaar naar een offerte op basis van de concrete aanneemsom van uw project, en vraag daarbij uitdrukkelijk of de periode tussen ruwbouw en dakdichting apart benoemd wordt in de polisvoorwaarden. Dat is het moment waarop het risico het grootst is, en het is nuttig om te weten of de polis in die fase dezelfde dekking biedt als in de rest van de bouwperiode.
Wie een nieuwbouwwoning plant met een felsdak, doet er goed aan de ABR-verzekering te bespreken vóór de werf start, niet pas wanneer de eerste regenbui een probleem veroorzaakt. Leg bij de architect of de aannemer vast wie de polis afsluit, vraag naar de dekking tijdens de fase waarin het dak nog openligt, en zorg dat het postinterventiedossier vanaf de eerste dag correct wordt bijgehouden. Dat is geen overbodige zorg maar een onderdeel van een bouwproces waarin, anders dan bij een verbouwing, alles al op papier stond voordat de eerste steen werd gelegd.